در کناریافتن استراتژیهای بهینه آموزشی در سیستم آموزشی، ایجاد بستر مناسب برای تاثیر آنها نیز بسیار مهم است. در میان فاکتورهای اصلی برای ایجاد چنین بستری نقش معلمان و محیط آموزشی مدارس از اهمیت بالایی برخوردار است. ایجاد چنین بستری در پاسخ به سوالاتی مانند اینها نهفته است: کدام فاکتورهای مدرسه و کلاس درسی اجرای استراتژیهای بهینه آموزشی را امکانپذیر میکنند؟ یا معلمان باید دارای کدام خصوصیات معین باشند تا تاثیر رویکردهای آموزشی مدنظر بر سطح یادگیری دانشآموزان بیشتر شود؟ یافتن پاسخ این سوالات تصمیمسازان حوزه آموزشی را قادر میسازد تا به طراحی و تدوین بهتر برنامههای آموزشی خود بپردازند.
نتایج یافتهها نشان میدهد که عوامل موثر در این راستا شامل میزان اعتقاد معلمان به نقش آنها در کلاس درس و کارایی فردی آنها، همکاری معلمان با یکدیگر در محیط آموزشی و نحوه طراحی محیط درس در کلاسهای آموزشی میباشند. نحوه طراحی محیط درس تا حد زیادی تابعی از سیاستهای منحصر به فرد هر مدرسه است. اگر چه این بخش در میزان یادگیری دانشآموزان بیتاثیر نیست اما محوریت اصلی پژوهشهای انجام شده در این زمینه بر عملکرد معلمین استوار است.
برای مثال، عامل خودکارآمدی معلمین، یکی از عوامل بسیار مهم در میزان کارایی و عملکرد استراتژیهای بهینه آموزشی در میان کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) بوده است. خودکارایی معلمان در حقیقت بهمعنی میزان اعتماد بهنفس معلمان در آموزش و توانایی کنترل کلاس درس است. در سایه این اعتماد بهنفس است که معلم قادر است یک استراتژی آموزشی تعیین شده را در فرم مناسبی بکار گیرد و دانشآموزان را از نتایج مثبت آن بهرهمند سازد.
یک طراح سیستم آموزشی باید بداند چه سیاستی بهکار گیرد تا معلمان به سطح مناسبی از خودکارآمدی دست یابند.. یافتههای ارزیابی بینالمللی آموزش و یادگیری (TALIS) در سال 2014، نشان میدهد سطح خودکارایی معلمان تا حد بسیار زیادی به میزان حضور آنها در فعالیتهای توسعهای آموزش در کشور بستگی دارد. بهدیگر بیان حضور پررنگ معلمان در فعالیتهای آموزشی برگزار شده برای آنها، بواسطه تاثیری که بر سطح دانش آموزشی آنها میگذارد میزان تسلط آموزشی آنها را بالا میبرد و در واقع، توانایی بکارگیری استراتژیهای مختلف آموزشی را در آنها ارتقا میدهد.
چنین رویهای بستری مناسب برای انتقال موضوعات آموزشی از معلمان به دانشآموزان را فراهم میکند. موضوعات مورد نظر با یک رویه آموزشی مناسب در اختیار معلمین قرار گرفته و تسلط معلم در بکارگیری این رویه بر نتایج ارزیابی دانشآموزان تاثیر مثبتی بر جای خواهد گذاشت. در این میان باید به یک عامل کلیدی دیگر نیز اشاره کرد و آن درجه تعامل معلم با همکاران خود است. نتایج پژوهشها در تقریبا تمامی کشورهای مورد بررسی OECD نشان میدهد هر چه میزان همکاری معلمان با یکدیگر در محیط مدرسه بیشتر باشد میزان کارایی آنها در بکارگیری استراتژیهای مناسب آموزشی بیشتر خواهد بود. در سایه همکاری و تبادل نظر معلمان با یکدیگر اطلاعات مفید و تجربیات کارآمد آنها با یکدیگر مبادله شده و بهصورت ضمنی خلاءهای آموزشی آنان پر میشود. در حال حاضر سیاستهای آموزشی به سمت مسیری در حال حرکت است که تا حد ممکن معلمان را به همکاری با یکدیگر ترغیب کند. در سیستمهای نوین آموزشی، سیاستهای مدارس بهگونهای تدوین میشود که معلمان از حالت ایزوله و غیر پویا به سمت همکاری در کارگروههای مشترک و تبادل نظر با همردههای خود متمایل شوند. تحت این رویه خروجی نهایی سیستم آموزشی ارتقاء سطح خودکارایی معلمان و بهبود عملکرد دانشآموزان خواهد بود.
منبع: قلم چی
یافتهها نشان میدهد در میان انواع استراتژیهای موجود در سیستمهای آموزشی، آن دسته از رویههایی که بیشتر بر حضور فعال دانشآموزان و همکاری آنها در کلاس درس تاکید دارند، موفیت بیشتری را نصیب سیستم آموزشی یک کشور خواهند کرد. این نتایج بر خلاف رویکردهای سنتی که به نقش کلیدی معلم در سلطه همهجانبه بر کلاس درس و کنترل آن تاکید داشت، اشاره به حضور پویای دانشآموزان در مباحث درسی دارد.
در این راستا دو استراتژی اصلی شناخته شده وجود دارد: یادگیری فعال و فعالیتهای شناختی. مورد اول اشاره به حضور دانشآموزان در مباحث درسی از طریق پرسش و پاسخ دارد اما مورد دوم که تاثیر به مراتب بیشتری بر سطح یادگیری دانشآموزان دارد، به ایجاد رویهای اشاره دارد که دانشآموزان را قادر میسازد مباحث درسی را از ابعاد مختلف بررسی کرده و سعی در به چالش کشیدن آن داشته باشند. این فرآیند تسلط دانشآموزان را بر مباحث درسی بواسطه تحریک انگیزه آنان در فهم دقیق مطالب برای به چالش کشیدن و نقد آن، تا حد بسیار زیادی بالا میبرد.
اما تنها شناخت این حقایق نمیتواند گرهگشای اصلی در بهبود عملکرد سیستم آموزشی و بکارگیری استراتژی بهینه در این زمینه باشد.اجرای هر سیاست و فرآیند تصمیمسازی، نیازمند تجهیز سیستم موجود به ابزارهای مورد نیاز آن است. لازمه اجرای استراتژی بهینه آموزشی، تربیت معلمان سازگار با چنین رویههایی است. برای مثال بهمنظور تحقق چنین رویکردهایی اجرای برنامههای آموزشی مستمر برای معلمان، در قالب طرحهای توسعهای قبل از شروع به خدمت آنان، لازمالاجراست. همچنین باید در این آموزشها فاکتورهای مربوط به محیط مدرسهای که مقصد معلمان است نیز وارد شود. بهدیگر بیان ضمن آموزش این رویههای آموزشی به معلمان، باید عوامل محیطی مدرسه محل تدریس آنها را نیز در نظر گرفت. در برخی موارد این ویژگیها عامل اصلی در انتخاب بهینه بین دو استراتژی خواهد بود.
عنصر اصلی در شکلدهی نحوه آموزش معلمین بر میزان تعامل آنها با یکدیگر استوار است. محورهای اصلی توسعه حرفه معلمی در عصر حاضر، شامل ایجاد رویههایی است که معلمین را ملزم کند تا حد ممکن با همکاران خود تعامل داشته، به انجام فعالیتهای گروهی و دو نفره در محیط کار خود توجه ویژهای داشته باشند، در مباحث مربوط به توسعه آموزش حضور مستمر داشته و به بحث و تبادل نظر با سایر معلمان بپردازند، بازخوردهای خود از مشاهده رویههای آموزشی معلمان دیگر را به یکدیگر منتقل کرده تا بتوان بستری برای پرورش و بهبود رویههای آموزشی ایجاد کرد. یافتهها نشان میدهد معلمانی که با چنین سیستمی رشد و پروش مییابند تمایل زیادی برای به اشتراکگذاری تجارب خود با دیگران معلمان و انتقال اطلاعات آموزشی خود به آنان دارند.
تحت این شرایط میتوان اطلاعات مفید در رویکردهای آموزشی هر معلم در مدرسه را با دیگران معلمان به اشتراک گذاشته و سطح کلی دانش آموزشی در مدارس را متقارن کرد. بهدیگر بیان تحت این شرایط اطلاعات مفید در زمینه آموزش دانشآموزان بین همه معلمین بهصورت یکنواخت توزیع شده و میتوان به اجرای رویه آموزشی بهینه بهعنوان یک سیاست کلی و منسجم در مدرسه امیدوار بود.
منبع:قلم چی
در تحقیق درباره شیوههای آموزشی سه شیوه اصلی مورد بررسی قرار گرفتهاند:
- یادگیری فعال: که همراه با افزایش میزان درگیری و مشارکت دانشآموزان در محیط کلاساست.
- فعالیتهای شناختی: که سعی دارد از شیوهها و تمریناتی در آموزش استفاده کند که معلمان را قادر میسازد، بهمنظور ایجاد انگیزش در دانشآموزان برای رسیدن به مهارتهای سطح بالاتر آنها را در مورد موضوع مورد نظر به چالش بکشانند، از آن جمله میتوان به ایجاد تفکر انتقادی و توانایی نقد و بررسی مسائل، شیوههای مختلف توانایی حل مسئله و تصمیمسازی اشاره کرد
- آموزش معلم محور: این رویه به فرآیندی اشاره دارد که در آن شیوههای آموزشی بکار گرفته میشود که تا حد زیادی مبتنی بر توانایی معلم در ارائه دروس است و شامل روشنسازی اهداف درس، آماده کردن خلاصهای مناسب از دروسی که قبلا شرح آنها رفته است، پرسش از دانشآموزان در قالب سوالاتی مبتنی بر حقایق مورد نظر در اهداف درس است.
سوال اصلی در این پژوهشها این بوده است که کدام یک از این شیوهها بر عملکرد بهتر دانشآموزان در امتحانات ریاضی در تحقیقات بینالمللی آموزش و یادگیری دانشآموزان و ارزیابی بینکشوری آنها تاثیر بیشتری داشتهاند؟
نتایج نشان میدهد که در میان انبوه بررسیها در بین کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، این رویکرد استفاده از فعالیتهای شناختی بوده که بیشترین تاثیر را در کسب نتایج بهتر امتحانات ریاضی دانشآموزان داشته است. این رویه با شکلدهی رفتار نقادانه در مواجه با مسائل، افزایش توانایی حل مسائل و بکارگیری قوه تصمیمسازی در دانشآموزان عامل اصلی در کسب این نتایج بوده است. این استراتژی بهجای استفاده از یک راهحل روتین و معمول هنگام حل مسائل، دانشآموزان را قادر میسازد تا راهحلهای مختلفی را برای حل مسایل بهکار گیرند. خروجی نهایی چنین استراتژیای گسترش دامنه تحلیلی دانشآموزان و بهتعبیری گسترش مرزهای یادگیری آنان است. تحت این شرایط دانشآموزان در حل مسائل پیچیده نیز بهتر عمل کرده و رویکردی خلاقانه در حل آنها بکار میگیرند.
از طرف دیگر، نتایج این بررسی نشان میدهد که رویکرد آموزشی معلم محور تاثیر مثبتی بر دستاوردهای دانشآموزان در امتحانات ریاضی نداشته است. یک توضیح محتمل در تبیین این یافته میتواند این موضوع باشد که استراتژی آموزشی معلم محور اغلب در مورد دانشآموزانی با سطح عملکرد پایین کارگر است[1]. پربیراه نیست در کلاسهایی که تمایل دانشآموزان برای شرکت در مباحث درسی و به چالش کشیدن معلمان در حل مسائل پایین است، این معلم خواهد بود که عامل اصلی در کنترل و جهتدهی موضوعات درسی باشد. اما در این میان نمیتوان لزوما استفاده از این رویکرد را نیز عاملی منفی درنظر گرفت. ارائه مطالب دروس با وضوح بالا و فراهم کردن خلاصهای از مطالب کلیدی دروس قبلی میتواند فضای آموزشی کلاس درس را مهیای آموزش کند. بهطور کلی اگر هدف اصلی در یک سیستم آموزشی استفاده از راهحلهای متداول و پرکاربرد باشد که بهدنبال یافتن راهحلی آسان در مورد مسائل مشابه و تکراری است این رویکرد میتواند کارگشا باشد. از آنجا که تحقیقات در میان کشورهای مورد بررسی نشان میدهد که عموم معلمان بیشتر تمایل دارند از این شیوه آموزشی در تدریس خود در کلاس درس استفاده کنند میتوان گفت تاثیر نهایی این استراتژی بر فرآیند کلی آموزش نامطلوب است. حل این مشکل در توانایی معلمان در ایجاد توازن در استفاده در هریک از این رویکردها در فرآیند تدریس خود است. معلمین باید تشخیص دهند در چه مواردی نیاز است که دانشآموزان بیشتر قوه تفکر و انتقادی خود را بکار گیرند و در چه مواردی باید از راه حال سریع و متداول در حال مسائل بهره برند. در مورد استفاده از شیوه یادگیری فعال در پژوهشهای اخیر محققین نتوانستهاند الگوی واضحی دال بر تاثیر قابل ملاحظه این فرآیند در میزان موفقیت دانشآموزان در امتحانات ریاضی پیدا کنند.
منبع:
به گزارش ایسنا، مجید سمیعی(زاده ۲۹ خرداد ۱۳۱۶ در شهرتهران از خاندان سمیعی) پزشک و جراح مغز و اعصاب ایرانی است. او در حال حاضر ریاست بیمارستان خصوصی علوم عصبی هانوفر در آلمان را بر عهده دارد که خود بنیانگذار آن بوده است.
وی در زمینه تورم مغز و ترمیم و بازسازی جراحی دستگاه عصبی محیطی مطالعات مهمی انجام داده و بیشترین اعمال جراحی روی تومورهای موسوم به «نورینوم آکوستیک» را داشته است.
پروفسور سمیعی در پیام تصویری خود اینگونه اظهار کرد: آغاز سال تحصیلی در ایران را به شما دانش آموزان و دانشجویان عزیز از صمیم قلب تبریک گفته و امیدوارم این سال با تجربهای که در سال گذشته داشتید بتواند سال موفقیت آمیزتری برای شما باشد.
وی افزود: از اینکه در کشورمان هر سال به تعداد دانش آموزان و دانشجویان افزوده میشود بسیار خرسندم زیرا این خود یک نمونه از بالا رفتن فرهنگ مردم عزیز ما است و نشان دهنده این است که چه پدران و مادران و چه مسئولین اهمیت زیادی برای کسب علم و دانش در بین جوانها قائل هستند.
وی در ادامه تصریح کرد: من خوشحالم که حتی تعداد دختران ما که در دانشگاهها و مدارس مشغول تحصیل هستند بیشتر از پسران بوده و بدین ترتیب قدرت اجتماعی ما روز به روز از نظر علم و دانش با همت دختران ما رو به پیشرفت است.
پروفسور مجید سمیعی اظهار کرد: از این لحاظ من با علاقهای که به کشور عزیزم دارم، از همه شما خواهش میکنم که بر این امر واقف باشید که شما بنیانگذاران آینده کشور ما هستید و اگر شما در راه تحصیل و در دوران دانشجویی بتوانید خدمات بزرگی در زمینه علم و دانش به ارمغان بیاورید و در مسابقات علم و دانش در سطح بینالمللی به موفقیت دست یابید، مطمئن باشید که خدمت بزرگی به پیشرفت اجتماع و فرزندان خود و نسلهای آینده کردهاید.
از این لحاظ سعی کنید چه در مدرسه و چه در دانشگاه از فرصت، وقت و شانسی که در اختیار دارید به بهترین شکل استفاده کنید و روزهای خود را تا حدی که برایتان مقدور است در راه تحصیل صرف کنید.
من از شما خواهش میکنم که قدردان زحماتی که پدران و مادران برای شما کشیدهاند و قدردان خدمات استادان در مدارس و دانشگاهها باشید و رابطه بسیار خوبی با یکدیگر برقرار کنید.
همچنین از استادان خواهشمندم که فقط به مسائل درسی نپرداخته و بر روی مسائلی مانند ارتباطات اجتماعی که لازمه اجتماع است نیز متمرکز شوند.
رئیس انجمن جهانی مغز و اعصاب تصریح کرد: من مطمئنم که کشور عزیز ما اگر بتواند در سالهای آینده این مسیر پیشرفت را در دبستانها و دبیرستانها و دانشگاهها ادامه دهد و تعداد محصلین مانند سالهای اخیر افزایش یابد، کشور ما آینده درخشانی خواهد داشت.
این جراح مغز و اعصاب ایرانی اظهار کرد: من یقین دارم که مسئولین میدانند که پیشرفت اقتصادی هر کشور بر دوش محصلان آن کشور است.
این چهره ماندگار ایران در ادامه افزود: اگر شما از نظر علم و دانش در رتبه بالایی قرار داشته باشید و در مرزهای علمی شرکت کرده و بتوانید کارهای جدیدی در کشور انجام دهید که تمام دنیا هم بتوانند از آن بهره ببرند، کشور ما در آن زمان از نظر اقتصادی در دنیا جز رتبه های اول تا دهم شده و رفاه و آسایش برای همه طبقات ایران به دست خواهد آمد.
پروفسور سمیعی در نهایت به عنوان صحبت آخر اظهار کرد:"من اول مهر را به همگی شما تبریک گفته و برای شما آرزوی موفقیت دارم."
منبع: قلم چی
گاهی پیش میاد که زمان یه امتحان مهم رو فراموش میکنید، یا آنقدر درس خوندن رو عقب میندازید که دیگه زمانی براتون نمیمونه، خیلیا هم که به اصلاح شب امتحانی هستن و آسمونم زمین بیاد فقط شب امتحان درس میخونن، اما چطور شب امتحانی درس بخونیم؟

دنبال یه محیط مناسب برای مطالعه باشید، طوری که حواس پرتی نداشته باشید و فقط روی درس تمرکز کنید.

یک لیست از تمام وسایلی که برای مطالعه نیاز دارید تهیه کنید و مطمئن بشید که چیزی رو فراموش نکردید. مداد و خودکار، ماژیک، ماشین حساب و ..
همه چیزهایی که لازم دارید رو فراهم کنید تا در زمان مطالعه حواستون پرت نشه.

اگه به موبایلتون نیاز ندارید، میتونید خاموشش کنید، این کار بهتون کمک میکنه یه مطالعه مفید و بدون حواس پرتی داشته باشید.

وقتی زمان کمی برای درس خوندن دارید اگه تنهایی درس بخونید بهتره، اما درس خوندن به صورت گروهی و به اشتراک گذاشتن مفاهیم درسی میتونه خیلی بهتون کمک کنه. اگه میخواید با کسی درس بخونید اول مطمئن بشید که واقعاً میخواد درس بخونه و وقتتون رو نگیره!

اگه اهل جزوه نوشتن نیستید، حتما از کسی که میدونید خوب جزوه مینویسه، جزوه هاش رو کپی بگیرید، قسمت های مهم رو بخونید، مفاهیم مهم رو هایلایت کنید.
میتونید برای هر فصل کتاب خلاصه تهیه کنید، این خلاصه ها، قبل امتحان خیلی میتونه بهتون کمک کنه.
میتونید خلاصه هاتون رو جدا جدا بخونید و اون ها رو در ذهنتون بهم ارتباط بدید.

سعی کنید بلند بلند درس بخونید، این کار باعث میشه درس رو راحت تر حفظ کنید.
در نقش یه معلم به دانش آموزان خیالیتون درس بدید، این کار مجبورتون میکنه همه مطالب رو توضیح بدید. وقتی درس رو برای کسی توضیح میدید تسلطتون رو توی درس بیشتر میکنید.

زمانی که دارید یه مطلب رو حفظ میکنید، استفاده از تکنیک های زیر بهتون کمک میکنه سریعتر مطلب رو حفظ کنید:
مطالب مهم، فرمول ها و نکات رو بنویسید، حداقل سه بار این کارو انجام بدید.
از تکنیک های حفظ کردن مثل روش کدینگ، حفظ کردن متن با آهنگ و … استفاده کنید.

میتونید با استفاده از کاغذ های مستطیل شکل ، فلش کارت درست کنید و تعاریف و فرمول ها را در یک سمت و پاسخ سوالات را در سمت دیگر آن بنویسید.
با این کار میتونید در اتوبوس یا موقع غذا خوردن، درس ها رو مرور کنید.

استفاده از کتاب درسی به این معنی نیست که کتاب رو از ابتدا تا انتها بخونید اونم وقتی که فقط یه روز به امتحان مونده باشه!
به سرفصل ها و کلمات کلیدی دقت کنید، دستور العمل ها و نتیجه گیری ها رو از قلم نندازید چون اطلاعات مهمی رو میتونن در اختیارتون بذارن.
سعی کنید یه نگاهی هم به سوالات آخر فصل بندازید، با حل این سوالات میتونید خودتون رو محک بزنید و متوجه بشید کدوم بخش ها نیاز به مطالعه بیشتر دارن.

خلاصه نویسی بهتون کمک میکنه تا یه مرور سریع از هر فصل داشته باشید. دقت کنید که همه مطالب رو ننویسید، مطالب و نکات مهم هر فصل رو روی یک یا دو برگه یادداشت کنید و هر روز اونها رو مرور کنید.

مرور سوال های امتحانی سال های گذشته بهتون کمک میکنه با نوع سوالات و اینکه چه مباحثی مهم تر هستن آشنا بشید.
نمونه سوال های تستی، بیشتر مفاهیم عمقی و ریز رو تحت پوشش قرار میدن، اگه وقت کافی برای خوندن نکات ریز رو ندارید میتونید از نمونه سوالات تستی اون فصل استفاده کنید.

در مورد مطلبی که قراره مطالعه کنید یک دید شفاف داشته باشید، مثلاً بدونید که قراره تاریخ بخونید یا ریاضی و ..

روز رو به چند بخش تقسیم کند و تصمیم بگیرید که در بخش چه مطالبی رو قراره بخونید.

از مباحثی که قراره امتحان گرفته بشه، یه لیست تهیه کنید و اون رو به چند بخش تقسیم کنید و از بین اون ها بخش های مهم تر رو مشخص کنید.

در بین زمان هایی که برای مطالعه اختصاص میدید، زمان هایی رو هم برای استراحت در نظر بگیرید. مثلاً هر 45 دقیقه مطالعه، 15 دقیقه استراحت. در زمان استراحت هم میتونید موبایلتون رو چک کنید!
یکی از روش های مطالعه مفید، تکنیک 50-10 هستش، یعنی به ازای هر 50 دقیقه مطالعه مفید و بدون حواس پرتی، 10 دقیقه استراحت.
اگه در حین درس خوندن حواستون پرت شد، مجدد 50 دقیقه رو شروع کنید و بعد از 50 دقیقه مطالعه، 10 دقیقه به خودتون استراحت بدید.

نکات و مفاهیم اصلی و هم رو یادداشت کنید، ابتدا اون ها رو مطالعه کنید، بعد سراغ مطالب فرعی برید. به این تکنیک “تکه تکه کردن” میگن.

معمولاً در ابتدای سال تحصیلی، معلم یه جزوه خلاصه از نکات مهم رو در اختیار دانش آموز قرار میده، این خلاصه ها به خصوص برای شب امتحان می تونن خیلی به کارتون بیان.
البته، خودتون هم میتونید نکات مهم هر فصل رو خلاصه کنید و از این خلاصه ها شب امتحان استفاده کنید.
حتما بخوانید: روش های بهبود مهارت مطالعه
منبع: عینکی