با بررسی آزمونهای بینالمللی (مانند TALIS و PISA) سه رویکرد اصلی در پژوهشهای ارزیابی بین المللی دانشآموزان به چشم میخورد:
1. یادگیری فعال که اشاره به ترویج تعامل یا به اصطلاح میزان مشارکت در مباحث درسی توسط دانشآموزان دارد،
2. فعالیتهای شناختی که تاکید آن بر استفاده از شیوههایی است که معلمان را قادر میسازد، بهمنظور ایجاد انگیزش در دانشآموزان برای رسیدن به مهارتهای سطح بالاتر آنها را به چالش بکشانند و فرآیند تعمیق و شناخت بهتر مباحث حاصل شود،
3. در نهایت استراتژی آموزش معلم محور که تمرکز آن در بکار بردن شیوههای آموزشی است که بیشتر به نقش معلم در تعیین چهارچوب آموزشی کلاس درس تاکید دارد، مثل طراحی خلاصه درسهای گذشته یا پرسش سوالاتی در مورد مفاهیم کلیدی گذشته
بررسیها نشان میدهد که تفاوتهای قابلملاحظهای بین مدارس کشورهای مختلف و حتی مدارس یک کشور در بکار بردن یک یا چند رویه از میان استراتژیهای مذکور وجود دارد. چگونه این تفاوت در کلاسهای درس یک مدرسه یا بین مدارس مختلف شکل میگیرد؟ اگر تفاوت در استفاده این استراتژیها بین مدارس زیاد است میتوان دلیل آن را منصوب به سیاستهای خاص هر مدرسه، محیط آموزشی متفاوت آنها و اهداف مدنظر مدیران آنها دانست که در حقیقت هسته اصلی هدایت رویههای آموزشی به سمت گرایش خاصی است. اما اگر این تفاوت بین مدارس ناچیز باشد چطور؟ در این صورت استفاده از یک رویکرد آموزشی خاص را باید معلول شاخصههای جمعیتی یک منطقه یا مدارک تحصیلی معلمان دانست. اینها مهمترین عوامل در شکلدهی انگیزه استفاده از یک استراتژی خاص تحت این شرایط خواهند بود.
تفاوت میان استراتژیهای مورد استفاده بین مدارس در حقیقت بیانگر این موضوع است که در هر مدرسه تعاملات میان معلمان موجب شکلگیری یک رویکرد عامپسند بین همه آنان شده و بهصورت ضمنی اشاره به وجود "فرهنگ آموزش" منحصر به فرد در هر مدرسه دارد. شناخت این مسایل نقشی کلیدی در تصمیمسازی در مورد سیستم آموزشی مدارس دارد و توانایی هدفگیری سیاستگذاران حوزه آموزش را به مراتب بالا خواهد برد. برای پرداختن به این موضوع محققین تفاوت در رویکردهای آموزشی هر کشور را به دو زیر بخش اصلی تقسیم کردهاند؛ تفاوت در کاربرد استراتژیهای خاص بین مدارس مختلف و تفاوت در کاربرد این استراتژیها در درون یک مدرسه. بهطبع مورد دوم به وجود فرهنگ آموزشی منحصر به فرد در هر مدرسه اشاره دارد. نتایج بررسیها مهر تایید بر وجود فرهنگ آموزش در هر مدرسه میزند. در میان کشورهای OECD نتایج نشان میدهد که هم بین مدارس مختلف تفاوت زیادی در بکار بردن نوع استراتژی آموزشی وجود دارد و هم اینکه معلمان یک مدرسه تمایل دارند بیشتر از یکی از شیوههای آموزشی در تدریس خود استفاده کنند. این نتایج بهگونهای اشاره به این موضوع دارد که داد و ستدهای و تعاملات اطلاعاتی معلمان در یک مدرسه رفتهرفته موجب گرایش استراتژیهای کلی آموزش در آن مدرسه به یکی از شیوههایی که ذکر آن در بالا رفت میشود. محققین از وجود فرهنگ آموزش در هر مدرسه تحت عنوان "اثر مدرسهای" در فرآیند آموزش یاد میکنند. این متغیر میتواند در تصمیمسازی مسئولین آموزشی در یک کشور بهعنوان عاملی مهم و تاثیرگذار در نظر گرفته شود.
منبع:
مطالعات روانشناسان نشان میدهد همیشه انگیزههای مثبت برای انسان انگیزههای قویتری هستند. رسیدن به موفقیت و یافتن شادی و رفاه، انگیزههای قویتری نسبت به فرار از تنبیه هستند. دانستن این حقیقت بهطور حتم روی روشهای تدریس معلمان تاثیر خواهد گذاشت. این اصل به این معنی نیست که با رفتارهای ناهنجار برخورد نکنید، بلکه باید راههایی برای اصلاح و بهبود رفتارهای دانش آموزان پیدا کنید. تمام حرف این تکنیک این است که مداخلات و روشهای مثبت معلم برای اصلاح رفتار ناهنجار دانشآموزان، نسبت به مداخلات منفی تاثیر بیشتری خواهد داشت.
تکنیک شکلدهی مثبت تنها به دنبال تقویت رفتارهای مثبت نیست. با اینکه تقویت رفتارهای مثبت مهم است، ولی به تنهایی کافی نیست. بر اساس این تکنیک معلم روی رفتارهای منفی ولی با لحنی مثبت و آرام صحبت میکند. در حقیقت در این روش معلم درباره عیب های رفتار منفی صحبت میکند و به نوعی دانشآموز را برای اصلاح رفتار منفی با روشهای مثبت راهنمایی میکند. به طور کلی شش قانون زیر برای اصلاح رفتار از این طریق ضروری هستند:
1- در زمان حال زندگی کنید. به رفتارهای گذشته دانش آموزان یا سابقه آنها نگاه نکنید. سعی کنید قوانین و اصول اخلاقی را با نگاه به آینده توضیح دهید. به عبارتی معلم به جای پرداختن به کارهای منفی دانش آموز خاصی برای کل دانش آموزان درباره رفتارهای مثبت صحبت میکند و آنها را به انجام آنها تشویق میکند. مثلاً مسیر موفقیت با انجام چه رفتارهایی محقق خواهد شد یا اینکه در چه صورتی انسان می تواند در حال و آینده موفق شود.
2- بهترین را فرض کنید. وقتی عمل ناهنجاری از روی عمد انجام می شود، در بدترین حالت فرض کنید از روی عمد انجام نشده است و در مقابل همه دانشآموزان به طور مثبت درباره عمل مورد نظر صحبت کنید. مثلاً وقتی میخواهید درباره کار ناهنجار دانش آموزی صحبت کنید بگویید این کار درست نیست و انجام دادن آن را به تنبلی و حواسپرتی بعضی از دانشآموزان نسبت دهید، ولی سعی کنید نام کسی را نبرید. در این شرایط روی عمل هیچ دانش آموزی قضاوت نمی شود و تنها با نصیحت همه، سعی در اصلاح عمل مورد نظر میشود. علاوه بر این، اگر شما همیشه فرض خود را بر کار مثبت دانشآموزان بگیرید، اعتماد خود را به آنها نشان می دهید. برای اینکه اعتماد خود را بیشتر به دانشآموزان نشان دهید برای دستوراتی که به آنها میدهید و از آن اطلاعت می کنند، تشکر کنید. مثلاً بگویید از شما برای نشستن سر جایتان تشکر میکنم.
3- تا جایی که امکان دارد خطای دانشآموزان را در کلاس مطرح نکنید و سعی کنید تذکرات به صورتی باشد که نام فرد علنی نشود. در اکثر موارد ثابت شده این روش نتیجه بهتری از روشهای تنبیه آشکار دارد. این کار باعث میشود دانشآموز نسبت به عدم انجام خطای خود مسئولیتپذیری بیشتری احساس کند.
4- در مسابقات ورزشی یکی از وظایف هر مربی حفظ روحیه و انگیزه بازیکنان در مقابل حریف است که در هر کاری این روحیه و انرژی مثبت مورد نیاز است. معلمان خوب هم به جای اعلام عمومی خطای دانش آموزان سعی می کند توجه خود را به کارهای خوب دانش آموزان معطوف کند و در خلوت به دانش آموز خطاکار تذکر بدهد. یکی از نکاتی که باید در این زمینه توجه شود ایجاد یک روحیه مثبت در میان دانش آموزان برای انجام کارهای مثبت است.
5- دانش آموزان به خصوص در رده های سنی پایین تر دوست دارند استعدادها و توانایی های خود را نشان دهند. ایجاد یک فضای رقابتی برای عرضه این استعدادها، علاوه بر افزایش همکاری های گروهی باعث ایجاد محیطی رو به رشد می شود. در این فضای رقابتی ترس ذاتی دانش آموز از شکست کاهش پیدا می کند چون در کار گروهی شخص دیگران را در کنار خود احساس میکند.
6- در کلاس همیشه بحث های غیردرسی مربوط به آینده و هدف دانش آموزان در زندگی باشد. مثلاً وقتی می بینید دانش آموزان به خوبی در درس های خود تلاش می کنند، به آنها بگویید که شبیه دانشجویان دانشگاه کار می کنند یا اینکه بگویید احساس می کنید به کسانی درس می دهید که روسای جمهور آینده کشور هستند. این صحبت های آینده نگر موجب انگیزه بیشتر دانش آموزان خواهد شد.
منبع:قلم چی
امروزه محیطهای آموزشی جایگزین برای نمونههای سنتی آن، با سرعت بالایی در حال ظهور و گسترش هستند. این محیطهای آموزشی بر خلاف کلاسهای درس رسمی جاذبههای جدیدی در فرآیند یادگیری دانشآموزان بوجود آوردهاند. در حال حاضر رویههای آموزشی جدید به نقش مهم تحریک انگیزه دانشآموزان برای فهم بهتر موضوعات درسی و یادگیری بهتر تاکید دارد. امروزه در کشورهای توسعه یافته، آموزش در سطوح اولیه در بین دانشآموزان طوری صورت میگیرد که در بلندمدت بتواند در جهت اهداف توسعهای یک کشور نیز کاربرد داشته باشد. از نمونههای جالب در این زمینه آکادمی کاشت نهال در فنلاند است. ترویج فرهنگ استفاده، حفظ و گسترش محیط زیست یکی از شاخصهای مهم در آینده توسعهای یک کشور و حفاظت آن در مقابل آسیبهای گازهای گلخانهای است. در مدرسهای در فنلاند یک محیط آموزشی که در آن تاکید اصلی بر حفظ، مراقبت و پرورش گیاهان و حیوانات است ایجاد شده است.
این مدرسه بهگونهای طراحی شده است که شامل یک برنامه درسی مدون و جامع در زمینههای مختلف بوده و هر بخش متناسب با هدف مدنظر بستری جذاب و کاربردی برای دانشآموزان فراهم کرده است. برای مثال در آکادمی پرورش نهال این مدرسه، دانشآموزان ضمن آگاهی از اهمیت محیط زیست، در فعالیتهای روزانه خود یاد میگیرند چگونه این محیط را حفظ کرده و زمینه گسترش و بهبود آن را نیز فراهم کنند. در این آزمایش دانشآموزان یاد میگیرند چگونه گیاهان مختلف را کاشته و از آنها نگهداری کنند. علاوه بر این در این سیستم آموزشی یک هدفگذاری اقتصادی، انگیزه لازم را به دانشآموزان برای انجام بهتر این فعالیت میدهد. هر دانشآموز باید همانند یک کارآفرین محصولات حاصل از گیاه خود را بهفروش برساند. بنابراین تحت این شرایط در این سیستم آموزشی یک فرهنگ توسعهای در حفظ محیط زیست با یک فعالیت اقتصادی پیوند خورده تا دانشآموزان دو اصل مهم را در کنار هم فرا گیرند. یادگیری که هم جذابیت لازم را داشته و هم فرهنگ حفاظت از محیط زیست را از دوران اولیه آموزش به کودکان آموزش میدهد.
وجود محیط پرنشاط و سالم تاثیر مهمی بر سلامت کودکان و تحریک انگیزه آنان خواهد داشت. بهعلاوه اگر در کنار این مزایا بتوان اهداف دیگری که بر آینده کشورها نیز میسر است در محیطهای آموزشی وارد کرد میتوان کمک شایانی در توسعه بلندمدت یک کشور انجام داد. فرهنگ صحیح مصرف منابع و حفظ و نگهداری از آنان از جمله مسائلی است که اگر از دوران کودکی در اذهان کودکان نهادینه شود میتوان انتظار داشت اثر بلندمدت آن تا حد زیادی تثبیت شود. طبیعت یک عنصر نشاطآور در روحیه دانشآموزان خواهد بود، در این محیط آموزشی، کلاسهای درس در یک فضای طبیعی در کنار درختان و پرندگان، دامنه یادگیری دانشآموزان را به مراتب بهبود بخشیده، در کنار این موارد دانشآموزان با مفاهیم اصیل اقتصادی یعنی چگونگی تولید یک محصول و کسب درآمد از فروش آن را یاد میگیرند. یافتهها نشان میدهد این چنین رویههای آموزشی بر خلاف نمونههای سنتی که در آن یک قالب متداول در یک کلاس درس رسمی را مبنای آموزش دانشآموزان قرار میدهد تاثیر به مراتب بیشتری در فرآیند یادگیری آنها دارد.
منبع:
اطلاعات کسبشده افراد همواره با سرعت بسیار زیادی فراموش میشود و بیشتر این فراموشی هم در همان 24 ساعت اولیه اتفاق میافتد. این فراموشی یک موضوع بسیار طبیعی در مغز است و نشاندهنده عملکرد خوب آن است. انسانها برای عملکرد سریع و بقا در طبیعت نیاز دارند تا به سرعت فکر کرده و به سرعت عمل کنند. به همین منظور، مغز انسان این لطف را میکند و اطلاعات اضافی را دور میریزد. در این حالت، تنها اطلاعات مورد نیاز و ضروری نگهداری میشوند. اما نکته جالب آن است که انسان تقریبا هیچ چیز را فراموش نمیکند.
به یاد میآورم که 30 و اندی سال پیش، در یک کتابخانه کار میکردم. از آن کتابخانه و کار در آن چیزی به یاد نمیآوردم و احساس میکردم تقریبا تمام آنچه را در آن سالها از آنجا آموختهام، فراموش کردم. این تفکر تا زمانی با من بود که به طور اتفاقی مسیرم به همان کتابخانه قدیمی خورد. زمانی که به آن کتابخانه نزدیک میشدم، تغییرات محیط اطراف به مرور به یادم آمد و جزئیاتی مانند سنگ بیرون آمده از یکی از دیوارهای کتابخانه هم دوباره نظر مرا جلب کرد. زمانی هم به داخل کتابخانه رفتم، نحوه چیدمان متفاوت کتابها، کارکنان کتابخانه و موارد کوچک و بزرگ بسیاری هم دوباره به مغز من هجوم آوردند. حتی میز و صندلی هم میتوانستند خاطراتی را به یاد من بیاورند. آنجا بود که اطمینان یافتم، مغز من هیچ اطلاعاتی را دور نمیریزد.
مغز اطلاعات را دور نمیریزد و تنها آنها را از دسترس خارج میکند. مغز بسیار هوشیار است و به طور مرتب به ارزیابی اطلاعات و دانش مغزی افراد میپردازد. او این لطف را در حق ما میکند که اطلاعات غیرضروریتر را به قفسههای پشتی و بایگانی برده و اطلاعات ضروری را جلوی دست ما میچیند. فعالیت و عملکرد ما در چنین فضای مغزی منظمی بدون شک چندین برابر خواهد بود و باید بابت این موضوع قدردان باشیم.
اما آنچه به مغز شما اثبات میکند که به یک موضوع نیاز دارید و نباید آن را از دسترس خارج کند، مطالعه چندباره و به کار بردن آن اطلاعات است. اگر شما براساس نمودار فراموشی ابینگهاوس و در زمانهای مشخص (مثلا 1 روزه، 2 روزه، 4 روزه و سپس 8 روزه) به مرور اطلاعات کسب شده خود بپردازید یا از آنها استفاده عملی کند، هیچگاه اطلاعات شما به بایگانی منتقل نخواهد شد و میتوانید در هر لحظه از آنها استفاده کنید.
منبع: قلم چی
دوره متوسطه دوم ،یکی از انتخاب های مهم و تاثیر گذار در زندگی است، انتخابی که مسیر و جهت بسیاری از اتفاقات و فعالیت های زندگی دانش آموزان را تعیین می کنه!
دهمی ها انتخاب رشته یکی از تصمیمات مهم زندگی شماست.
در این مقاله تلاش کردیم که شما دانش آموزان عزیز رو با رشته های تحصیلی دبیرستان بیشتر آشنا کنیم تا انتخابی درست و سرشار از موفقیت داشته باشید.
شاخه های تحصیلی که هر یک از دانش آموزان در سال دوم مقطع تحصیلی متوسطه میتوانند انتخاب کنند، عبارتند از:
شاخه نظری شامل 4 رشته ریاضی، تجربی، انسانی و معارف اسلامی
دانش آموزان طبق اولویتهایی که بر اساس عملکرد تحصیلی آنها مشخص شده است میتوانند در رشتههای مربوطه ثبت نام کنند.

همانطور که از اسم این رشته پیداست دروس اصلی و مهم رشته ریاضی فیزیک درس ریاضی و فیزیک است.
دانش ریاضی از پیش نیازهای اصلی برای موفقیت در رشته ریاضی محسوب می شود.
بنابراین دانش آموزانی که وارد رشته ریاضی و فیزیک می شوند باید به درس ریاضی علاقه مند باشند و توانایی لازم برای یادگیری مطالب مربوط به این درس را داشته باشند.
یکی دیگر از پیش زمینه های لازم در این رشته ، قوی بودن دانش آموز در درس فیزیک و شیمی می باشد.
از آنجایی که اکثر رشته های دانشگاهی مربوط به این رشته در این دو درس ( فیزیک و شیمی) ضرایب مهمی دارند، بنابراین قوی بودندانش آموز در این دروس بسیار مهم است.
1- توانایی ذهنی بالا
2- سرعت عمل ذهنی خوب
3- قدرت تجزیه و تحلیل
4- قدرت تجسم اجسام فضایی
5- قدرت تصور اشکال و اجسام در ذهن
اکثر مشاغل فنی و مهندسی از طریق تحصیل در این رشته قابل دسترسی است.
با توجه به صنعتی شدن کشور ما، نیاز به این رشته ها بیش از سایرین است.
رشته ریاضی فیزیک از نظر رشته های دانشگاهی و مشاغل مربوط به آن تنوع بالایی در میان سایر رشته ها دارد.

برای موفقیت در رشته علوم تجربی قوی بودن در درس های علوم تجربی دوره متوسطه اول و علوم زیستی ، ریاضی و شیمی متوسطه دوم از اهمیت خاصی برخوردار است.
دانش آموزانی که به گیاهان ، جانوران و ساختمان بدن موجودات زنده علاقه مند هستند و از مطالعه طبیعت و محیط زیست لذت می برند، می توانند در رشته تجربی موفقیت به دست یابند.
یادگیری مطالب زیست شناسی نیاز به حافظه قوی دارد یعنی دانش آموز باید بتواند بسیاری از موضوعات دانش زیست شناسی را در ذهن تجسم نماید و به خاطر بسپارد.
همچنین افرادی که علاقه زیادی به کارهای آزمایشگاهی دارند و توانایی های لازم را در این خصوص دارا می باشند از کسانی محسوب می شوند که می توانند موفقیت هایی در رشته تجربی به دست بیاورند.
از آنجا که اکثر افرادی که به رشته تجربی وارد می شوند به پزشکی علاقه مند هستند باید توجه داشته باشند که ظرفیت دانشگاهها برای این رشته محدود است.

از شرایط اصلی برای ورود به رشته انسانی قوی بودن در دروس ادبیات و عربی است.
همچنین دانش آموز باید توانایی خود را در درس مطالعات اجتماعی نشان داده باشد.
موضوع اصلی رشته انسانی دانش و معلومات مربوط به علوم انسانی را در بر می گیرد.
زبان و ادبیات ملل مختلف، ادیان و مذاهب مختلف، علوم ورزشی، باستان شناسی، تاریخ، جغرافیا، اقتصاد، جامعه شناسی، علوم اجتماعی و مردم شناسی، فلسفه و منطق، روانشناسی، مدیریت بخش های مختلف اقتصادی، بازرگانی و دولتی، مسایل مربوط به خانواده و علوم تربیتی از محورهای اصلی رشته علوم انسانی محسوب می شود.
اکثر مشاغلی که محور اصلی آن ها انسان می باشد، با علوم انسانی در ارتباط هستند.
طی سال های اخیر استقبال در این رشته کاهش یافته است که نیازمند توجه بیشتر نسبت به این حوزه است.

دانش آموز در رشته علوم و معارف اسلامی با دروس و مباحث اصلی از قبیل اصول فقه و معارف اسلامی، آشنا میشود و باید به تفسیر قرآن، اخلاق اسلامی، مبادی العربیه، آشنایی با قرآن و زبان و ادبیات عرب مسلط بوده و به آن علاقه مند باشد چرا که ورود به وادیه قرآن و حدیث و مطالعه تاریخ و تمدن کشورهای مسلمان و کتب عرفانی و فلسفه اسلامی و یا تحقیق و مطالعه بر روی فقه و مبانی حقوق اسلامی، آشنایی با زبان عربی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.
فارغ التحصیلان رشته علوم و معارف اسلامی مجاز خواهند بود تا در رشته های دانشگاهی مربوط به گروه ادبیات و علوم انسانی ادامه تحصیل بدهند.
همچنین برخی از موسسات آموزش عالی خاص مانند دانشگاه علوم و حدیث، از بین داوطلبین مذکور برای ادامه تحصیل در رشته های مذهبی و اسلامی دانشجو می پذیرد.

شاخه فنی و حرفه ای در مقطع تحصیلی متوسطه آموزش و پرورش شامل سه زمینه است:
1- صنعت
2- خدمات
3- کشاورزی
هر زمینه دارای چندین رشته می باشد.
مراکز و واحدهای آموزشی مجری این شاخه (هنرستان) و دانش آموزان آن را (هنرجو) می گویند.
1- استقلال فکری
2- ایجاد زمینه خلاقیت و نوآوری
3- شناخت بهتر استعداد و علاقه هنرجویان
این شاخه دارای دوره پیش دانشگاهی نیست. هنرجویانی که از هنرستان فارغ التحصیل می شوند نمی توانند در کنکور سراسری و آزاد شرکت کنند اما به منظور ارتقای سطح مهارت این هنرجویان دوره کاردانی خاصی در دانشگاه جامع علمی کاربردی، دانشگاه آزاد و دانشکده های فنی و حرفه ای وابسته به آموزش و پرورش طراحی شده است.
هنرجویان علاقه مند پس از قبولی در آزمون های ورودی مجاز خواهند بود تا مدرک فوق دیپلم خود را دریافت نمایند و بدین ترتیب با مهارت بیشتری جذب بازار کار شوند.

شاخه کاردانش در مقطع تحصیلی متوسطه آموزش و پرورش همانند شاخه فنی و حرفه ای شامل سه زمینه صنعت، خدمات وکشاورزی است.
مراکز و واحدهای آموزشی مربوط به این شاخه (هنرستان کار دانش) نامیده میشوند.
دانش آموزانی که قصد دارند هر چه سریع تر جذب بازار کار شوند به شاخه کاردانش هدایت میشوند.
البته همانطور که در شاخه فنی و حرفه ای اشاره شد هنر جویان کاردانش نیز می توانند ادامه تحصیل دهند.
دانش آموزانی که توانایی و حوصله کمتری برای یادگیری دروس نظری و حافظه محوردارند و تمایل بیشتری به انجام مشاغل عملی و مهارتی دارند برای تحصیل در این شاخه مناسب هستند.
از آنجا که تنوع رشته در این شاخه کاردانش بسیار زیاد است توانمندی های مربوط به این شاخه نیزگسترده است.
به همین علت علاقه مندان باید در انتخاب رشته دقت بیشتری داشته باشند.
1- شرایط ورود به شاخه فنی و حرفه ای دشوارتر است.
2- دروس شاخه فنی و حرفه ای مشکل تر از کار و دانش است.
3- دروس عملی و کارگاهی کار و دانش بیشتر از فنی و حرفه ای است.
4- رشته های شاخه کار و دانش متنوع تر از فنی و حرفه اند.
5- شرایط استخدام برای فارغ التحصیلان رشته های فنی و حرفه ای بهتر است.
6- ساعات حضور در مدرسه برای رشته فنی و حرفه ای بیشتر است.
حتما بخوانید: چطور انتخاب رشته کنیم؟
منبع: عینکی