مطالعات آماری در مورد روشهای مرسوم یادگیری نشان میدهد که فرآیندهای یادگیری مورد قبول عموم، بازدهی بسیار پایینی دارد و حتی دانشجویان و دانشآموزان، که وظیفهی اصلیشان یادگیری است، معمولاً از روشهایی استفاده میکنند که بهینه نیستند. روانشناسی آموزش، که 125 سال قدمت دارد، در سالهای اخیر ثمره داده و روشهای یادگیری جدیدی با بازدهی بالا و بر پایهی شواهد علمی به جهان معرفی کرده است. این شیوههای جدید جایگزین روشهای قدیمی و مرسوم خواهد شد که ریشه در نظریههای غیرعلمی، باورهای غلط و روشهای شهودی دارد. پژوهشگران اخیراً به صورت مفصلی به تفسیر و تشریح این یافتهها پرداختهاند. در این نوشتار 6 نکتهی کلیدی در رابطه با افزایش بازدهی یادگیری ارائه شده است:
1- یادگیری فعال بهجای مرور.
اگر شما در حال یادگیری یک مهارت، زبان خارجی و یا هر موضوع دیگری هستید، بهجای مرور آن از طریق مطالعهی مجدد ، تلاش کنید آن را از حافظهتان بازیابی کنید. به خاطر آوردن آنچه خواندهاید یادگیری را تقویت کرده و باعث میشود یادآوری مجدد آن آسانتر شود.
2- بین یادگیری و مرور فاصله بیندازید.
جلسههای مرور مطالب را بافاصله برگزار کنید. درست است که مطالعه ی حجم زیادی از اطلاعات در زمان کم منجر به یادگیری سریعتر میشود اما این روش فراموشی سریعتر مطالب را نیز به دنبال خواهد داشت. فاصله انداختن در یادگیری باعث میشود مطالب آموخته شده به حافظه ی بلندمدت سپرده شوند.
3- بخوابید.
دانش آموزان تصور میکنند مطالعه ی دروس در طول شب امتحان روش خوبی برای یادگیری است. ولی تحقیقات جدید نشان میدهد که خوابیدن قبل از امتحان باعث میشود مطالب فراگرفته مستحکم شده و اطلاعات راحتتر بازیابی شوند.
4- چند درس را همزمان بخوانید.
اگر امتحانات نهایی شیمی، تاریخ و ریاضیات در یک هفته برگزار میشوند بهجای اینکه هر درس را کامل خوانده و سراغ درس بعدی بروید، هر روز بخشی از این درسها را مطالعه کنید.
5- از خود امتحان بگیرید.
آزمونهای مختلف طراحی کرده و مکرراً خود را تست کنید. با این کار، بازیابی اطلاعات از ذهن را تمرین میکنید که منجر به تقویت مدارهای حافظه میشود. با قوی شدن این مدارها، وقتی به اطلاعات یاد گرفته شده نیاز داشتید راحتتر میتوانید آنها را به خاطر بیاورید. همچنین آزمون گرفتن باعث میشود ارزیابی واقعگرایانهتری از میزان یادگیری خود داشته باشید.
6- نکتههای مهم را بهجای تایپ کردن، یادداشت کنید.
تایپ کردن اطلاعات، فرایندی مشابه املا نوشتن دارد و کمکی به یادگیری نمیکند درحالیکه نوشتن باعث شده اطلاعات به حافظه سپرده شوند.
مترجم:هادی رضوانی
منبع: قلم چی
بهترین روش رسیدن به آمادگی در امتحانات مهم چیست؟ پاسخ به این پرسش بسیار ساده است. مرتباً در کلاسها شرکت کنید و همهی منابع معرفی شده و مطالب ارائه شده در کلاس را در طول ترم مطالعه کنید. در این صورت، در انتهای ترم کافی است مطالب مرور شوند. اما معمولاً دانشآموزان به این برنامه عمل نمیکنند زیرا چالشها و دلمشغولیهای گوناگون، میان آنها و مسیر درست آموزش فاصله میاندازد. در این نوشتار، پیشنهادهایی برای موفقیت در امتحانات نهایی در زمان کوتاه ارائه شده است.
1- جایگاه خود را در کلاس بدانید.
بهتر است دانشآموزان جایگاه خود را در کلاس بدانند. برای این کار، دانشآموزان باید واقعگرا باشند. اگر جایگاه واقعی خود را نمیدانید (که تجربه ثابت کرده معمولاً اکثر دانشآموزان نمیدانند) باید از استاد و یا دستیار آموزشی بپرسید.
2- برای زمان مطالعهی خود برنامه ریزی کنید.
با توجه به تعداد امتحانات نهایی و ترتیب زمانی آنها، یک برنامهی مطالعه تبیین کنید. این برنامه باید بهگونهای تنظیم شود که بتوانید هر امتحان را در چند نشست در طول روزهای باقی مانده تا امتحان مطالعه کنید. بهتر است چند ساعت برای یک امتحان مطالعه کنید، یک استراحت کوتاه انجام داده و مطالعهی درس بعدی را شروع کنید. مطالعهی مداوم یک درس ایدهی خوبی نیست زیرا تمرکز و علاقه به آن درس بعد از مدتی از بین میرود.
3- مطالعه ی دروس را با توجه به توانمندیتان بهینه کنید.
برای مثال، اگر میدانید درسی نمرهی خوبی خواهید گرفت و عملکردتان در امتحان نهایی نمرهتان را به خطر نمی اندازد، آن درس را کمتر بخوانید. با استفاده از زمان اضافی بهدستآمده، عملکرد خود را درسهایی که در آن ضعیفترید بهبود بخشید.
4- در جاهای شلوغ مطالعه نکنید.
اگر میدانید که دوستانتان در کتابخانه و یا بوفهی دانشکده درس میخوانند، برای مطالعه به آن مکانها نروید. بعد از امتحانات، برای گفتگو، خنده و جشن گرفتن وقت بهاندازهی کافی وجود دارد. دریافت حمایت از طرف دوستان خوب است، اما نه هنگامیکه میتوان در این زمان مفاهیم کلیدی امتحان را مطالعه کرد. مطالعهی گروهی نیز زمانی مفید است که برای زمان معین و محدودی در روز و با تمرکز بر روی درس و رفع اشکال برگزار شود. اگر میدانید که گروه وقت زیادی را صرف گپ زدن میکند، تنها مطالعه کنید.
5- خودتان را بهجای استاد قرار دهید.
در هنگام مطالعه از خود بپرسید «اگر من استاد بودم، چه سؤالهایی در امتحانات نهایی مطرح میکردم؟». این تمرین ذهنی معمولاً مفید است. اساتید نمیتوانند از تمام مطالب کتاب امتحان بگیرند، پس مباحثی در امتحان مطرح میشوند که نمایانگر مطالب تدریس شده باشند. پیدا کردن این مطالب و مطالعهی آنها شما را با سؤالات امتحان آشنا میکند.
6- مراقب خود باشید.
مطالعه در شب اتلاف وقت است، این کار شما را خستهتر کرده و سلامت جسمی و روحی شما را به خطر میاندازد. پس شبهای امتحان خوب بخوابید. صبحانه بخورید، مخصوصاً اگر امتحان صبح برگزار میشود. در طول امتحان یک میان وعدهی پرکالری بخورید و در هفتههای امتحانات ورزش کنید. در بین نشستهای مطالعه استراحت کنید. شبها بیرون بروید، با دوستانتان معاشرت کنید و قدم بزنید.
7- به گذشته فکر نکنید.
وقتی که امتحان تمام شد، آن را فراموش کنید. بعد از اتمام امتحان نمیشود چیزی را عوض کرد پس بر روی آمادگی برای امتحان بعدی تمرکز کنید. اگر امتحان بعدیای در کار نیست، خوش بگذرانید، یا بخوابید. به نمرات فکر نکنید، زیرا زمان برای این کار بسیار است.
مترجم:هادی رضوانی
منبع: قلم چی
علم روانشناسی راهکارهایی برای بهبود عملکرد و کنترل استرس و اضطراب در دورهی امتحانات ارائه کرده که سه راهکار اساسی ارائه شده در ادامه بررسی میشود:
1- مراقب بدنتان باشید
معمولاً در دورهی امتحانات اصول اولیهی سلامت و بهداشت فردی رعایت نمیشود. عوارض کاهش خواب و ورزش، تغذیهی بد، مصرف کافئین و قرصهای مختلف در دورهی امتحانات، عملکرد دانشآموزان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. دانشآموزان در دورهی آمادگی بهقدری در مورد سلامتی خود اهمال میکنند که در روز امتحان نمیتوانند عملکرد واقعی خود را داشته باشند. هرچند یافتن وقت برای رسیدگی بهسلامت خود در روزهای قبل از امتحان بسیار دشوار است، ورزش کردن، خوردن غذای سالم و خواب کافی در دورهی امتحانات بسیار حیاتی است و عملکرد بینقص ذهنی و بدنی را برای شما تضمین خواهد کرد. سوءاستفاده از تواناییهای بدن (شببیداری، جلسههای طولانی مطالعه، خوردن فست فود) با اینکه وقت بیشتری برای دانشآموزان فراهم میکند، عملکرد آنها را بهشدت پایین آورده و اثر منفی بر نتایج امتحانات خواهد داشت. در نتیجه تعادل در بدن، ذهن و روح در دورهی امتحانات بسیار حیاتی است.
2- بینش داشته باشید
دانش آموزان معمولاً تصور میکنند که اگر بهترین عملکرد خود را در دورهی امتحانات نداشته باشند، اهداف و برنامههای زندگیشان به خطر خواهد افتاد. معمولاً جملاتی با این مضمون که زندگیشان به نمرهی این درس وابسته است از زبان دانشآموزان شنیده میشود. واقعیت خلاف این باور غلط است. معمولاً دانشآموزان بیشازحد به نمرات اهمیت میدهند. درحالیکه در دنیای واقعی و درازمدت، نمرات نقش تعیینکنندهای ندارند و رابطهی مستقیمی میان اشتغال و درآمد با معدل افراد وجود ندارد. طبیعی است که دانشآموزان بخواهند عملکرد خوبی داشته باشند ولی تمرکز بیشازحد بر نمرات باعث از دست رفتن بینش میشود.
تحقیقات نشان میدهد که دانشآموزانی که در فعالیتهای خیرخواهانه و اجتماعی، سفرهای گروهی و برنامههای غیردرسی شرکت میکنند نهتنها قادرند اضطراب خود را بهتر کنترل کنند، بینش روشنتری نیز در مورد آیندهی خود دیگران دارند. کارهای داوطلبانه به داشتن بینش معتدلتر و رفتار سالمتر در افراد منجر میشود و حتی دو ساعت در هفته کار داوطلبانه، فواید ذهنی و فیزیکی فراوانی دارد.
3- آرامش قبل از امتحان
خواند دروس دقیقاً قبل از امتحان فایده نداشته و در بهترین حالت منجر به اضطراب خواهد شد. هرچند اکثر دانشآموزان در ساعات پایانی قبل از امتحان، تلاش میکنند تا تمام منابع را مطالعه کنند. این روش مطالعه داشته باعث القای اضطراب به دانشآموزان شده و این توهم را در آنها ایجاد میکند که این روش مطالعهی دیوانهوار باعث خواهد شد تا همهچیز در طول امتحان در خاطرشان باقی بماند. توصیهی محققان به دانشآموزان این است که قبل از امتحان اندکی قدم بزنند، دعا کنند، مراقبه کنند، یا کاری را انجام دهند که ذهنشان را خالی، منظم و متمرکز کند و در ساعات پایانی قبل از امتحان برایشان آرامشبخش باشد.
ایام پایانی سال تحصیلی نباید الزاماً برای دانشآموزان دوران پراضطرابی باشد. برنامهریزی متفکرانه، توجه بهسلامتی جسمی و روحی، داشتن بینش مناسب و یافتن راههایی برای آرام شدن میتواند هفتههای پایانی سال تحصیلی را خوشایند سازد.
مترجم:هادی رضوانی
منبع: قلم چی
دانش آموزان، در فصل بهار در آستانهی تعطیلات تابستانی و همچنین امتحانات پایان سال قرار دارند. امتحانات پایان سال برای دانش آموزان استرس و اضطراب ایجاد می کند که این اضطراب می تواند در زندگی روزمرهی دانش آموزان و اطرافیانشان مشکل ایجاد کند. برای آمادگی در این دورهی پر استرس از زندگی دانش آموزان چه باید کرد؟ در این نوشتار پنج نکته برای تحمل استرس و غلبه بر آن ارائه شده است:
1- منظم باشید.
نکات درسی را یادداشت کنید، زمانهای مهم را بر روی تقویم خود مشخص کنید، برای رویدادها و اتفاقات مهم پیشرو یادآور[1] تنظیم کنید و جای وسایلتان را بدانید. برای تنظیم برنامه ی زمانی خود وقت بگذارید و وظایف بزرگ را به وظایف کوچکتر تقسیم کنید. اگر هرروز اندکی برای امتحانات آماده شوید، نیازی به بیدار ماندن در شب امتحان نخواهد بود. منظم بودن یک راه ساده برای آسان کردن زندگی است.
2. یک برنامه تنظیم کنید.
برای هر روز زمان مطالعه ای مشخص کنید، حتی اگر در آن روز هیچ تکلیفی ندارید. وقتی یک گام از وظایفتان جلوترید، آمادهسازی بهتری خواهید داشت و احساس میکنید بر اوضاع مسلط هستید.
3. برای خود زمان بگذارید.
برای استراحت و تفریح در بین مطالعه وقت بگذارید. خودتان را مجبور به نشستن برای زمانهای طولانی نکنید. در زمانهای استراحت پیادهروی کنید، ورزش کنید یا اتاقتان را مرتب کنید. وقتی یک ساعت درس خواندید از روی صندلی بلند شوید و راه بروید. برای زمان استراحت خود فعالیتی را انتخاب کنید که از انجام دادنش لذت میبرید.
4. مراقب سلامتی خود باشید.
سعی کنید در هنگام مطالعه از خوراکیهای مفید استفاده کنید. به یاد داشته باشید، غذا سوختی است که بدنتان برای ادامهی مسیر نیاز دارد. هرچه سوخت ورودی به بدن بهتر باشد، عملکرد شما بهتر خواهد بود. بدن شما به استراحت نیز نیاز دارد. زمانی که استرس دارید، عملکرد شما با 7 تا 9 ساعت در شبانهروز خواب بهبود خواهد یافت.
5.خلاق باشید.
ازآنجاکه زمان زیادی برای سپری کردن با دوستانتان ندارید، سعی کنید در تنظیم دیدارها با دوستانتان خلاقیت به خرج دهید. برای مثال، جلسات مطالعهی گروهی تشکیل دهید یا باهم به کلاسهای ورزشی بروید. سعی کنید یکدیگر را در برنامهی روزمرهتان شریک کنید، تا هم به برنامهی روزانهتان برسید و هم با دوستانتان وقت بگذرانید.
مترجم:هادی رضوانی
منبع: قلم چی
نکور را که پشت سر میگذاریم، باید تصمیم سرنوشت سازی بگیریم. انتخاب رشته و دانشگاه تقریباً نخستین تصمیم بزرگ سالانه افراد است ولی به نظر میرسد انتخاب دانشگاه چندان اهمیتی نداشته باشد. تحقیقات نشان داده است بیشتر دانشجویان از دانشگاهی که نهایتاً در آن پذیرفته میشوند راضی خواهند بود و از طرف دیگر، دانشگاهها فرق چندانی باهم ندارند. این ادعاها شاید به نظرتان مسخره بیاید ولی منظور از شباهت دانشگاهها، شبیه بودن فضای کلاسها و برنامه درسی آنهاست. درسهای ریاضی 1 یا شیمی آلی 2 در همه دانشگاهها تقریباً یکسان است. اگر وضعیت مالی عالیای ندارید، باید حواستان به هزینه دانشگاه هم باشد. بعد مسافت هم برای بعضی افراد اهمیت زیادی دارد.
دو دلیل اصلی برای شبیه بودن نحوه آموزش در دانشگاهها وجود دارد: نخست اینکه ابزار مناسبی برای سنجش کیفیت تدریس اساتید وجود ندارد و اساتید نیز پاداش یا انگیزهای قوی برای بهبود توانایی خود ندارند و هرچه رتبه دانشگاه بهتر باشد، تأکید بر تدریس بهتر کاهش پیدا میکند چرا که اساتید بیشتر درگیر بهتر کردن پژوهشهای خود هستند.
از طرف دیگر، تقریباً تمام اساتید مدرک خود را از مؤسسات مشابهی گرفتهاند و کتابها و دورههای یکسانی را گذراندهاند. بنابراین بیشترشان به همان روشها پایبند خواهند بود.
بنابراین آموزش استاندارد استادها منجر به آموزش استاندارد دانشجویان خواهد شد. مثلاً تمام دانشگاه، به دانشکدههای یکسانی تقسیم شدهاند-هنر،فنی، علوم، ادبیات و ...- چرا که اساتید، مدرک خود را در این رشتهها دریافت کردهاند. واحدها در سطح فوقدیپلم و کارشناسی تقریباً یکساناند ولی هرچه سطح تحصیلی بالاتر میرود و درسها تخصصیتر میشوند، تنوع درسها نیز افزایش مییابد چرا که اساتید شروع به تدریس موضوع تخصصی خود میکنند. اساتید نیز برای گرفتن مدرک، باید توانایی پژوهش مناسبی میداشتند و توانایی تدریس و خلاقیت آنها معیاری برای تأییدشان بهعنوان استاد نبوده است. بنابراین میتوان گفت دانشگاهها از نظر نحوه تدریس، مراجع آموزشی و تعهد اساتید وضعیت تقریباً مشابهی دارند.
هرچند باورش سخت است ولی پژوهشهای متعددی این ادعا را تأیید کردهاند. پژوهشهایی که سطح چالشهای دانشگاهی، کیفیت تدریس، میزان تعامل دانشجو و استاد و کیفیت محیط دانشگاه را سنجیدهاند به این نتیجه رسیدهاند که اختلافنظر دانشجویان یک دانشگاه نسبت به این معیارها، بسیار بیشتر از اختلاف میانگین نظر دانشجویان بین دو دانشگاه مختلف است. یعنی برای مثال، نظر دانشجویان دانشگاه هاروارد در مورد کیفیت آموزش در این دانشگاه با یکدیگر اختلاف بسیاری دارد درحالیکه اگر میانگین نظر آنها را در نظر بگیریم، با میانگین نظر دانشجویان یک دانشگاه پایین ردهتر شباهت زیادی خواهد داشت و درکل، تفاوت اساسی در تجربه و کیفیت تدریس، به عهده خود دانشجویان است.
مترجم: جواد تمنانلو
منبع: قلم چی