حافظه توانایی ذهن در ذخیره، حفظ و به یادآوری اطلاعات و تجربیات است. این توانایی ذهنی برای کسب تجربه و گردآوری اطلاعات موردنیاز برای ادامه حیات، ضروری است.اگر نتوانیم رخدادهای گذشته را به یاد بیاوریم، چیزی به عنوان زبان، روابط انسانی و حتی هویت فردی وجود نخواهد داشت.
تبلیغات زیادی برای فروش مکمل های دارویی جهت تقویت حافظه ضورت می گیرد، اما این تولیدات مورد توجه و تایید علم نیست. با این حال، پژوهش های متعددی در رابطه با روش های علمی بهبود حافظه انجام گرفته است که راهکارهای موثری را برای بهبود حافظه کوتاه مدت و بلندمدت پیشنهاد می کنند.
مهمترین روش های علمی بهبود حافظه از دیدگاه علمی عبارتند از:
**ورزش
تحقیقاتی که اخیرا با بررسی فعالیت مغزی با استفاده از فناوری fMRI انجام گرفته است نشان می دهد که تنها 10 دقیقه ورزش سبک در روز مانند پیاده روی یا استفاده از تردمیل تاثیر سریعی در بهبود حافظه دارد.
**خواب کافی
تحقیقات علمی نشان می دهد کیفیت خواب ارتباط مستقیمی با قدرت حافظه دارد. بر اساس این تحقیقات حداقل 8 ساعت خواب شبانه موجب بهبود حافظه می شود. علاوه بر این چرت زدن به مدت نیم ساعت در طول روز توانایی مغز را در بازیابی اطلاعات به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.
** استفاده از مدیتیشن و روش های دیگر برای افزایش تمرکز
حافظه و تمرکز در فعالیت مغز نقشی برابر دارند. بر اساس تحقیقات علمی، روش های مورد استفاده برای افزایش تمرکز، از جمله مدیتیشن، موجب بهبود حافظه نیز می شوند.
**مصرف کنترل شده چای و قهوه
کافئین ماده ای است که موجب بهبود مجموعه ای از توانایی های شناختی مغز از جمله حافظه می شود. البته مقادیر زیاد این ماده خطرناک است و به همین علت باید با دقت مصرف شود. مصرف کنترل شده چای و قهوه مطمئن ترین شیوه دریافت کافئین در بدن است که علاوه بر بهبود حافظه، مزایای دیگری از جمله تحویل مقادیر زیادی آنتی اکسیدان را برای سلامت به همراه دارد.
**مصرف غذاهای حاوری زردینه
زردینه ها ترکیباتی ضدالتهاب و مهمترین رنگدانه در فرآوری رنگ زرد، سرخ یا آبی در گیاهان هستند و در گذشته با عنوان ویتامین پ شناخته می شدند. بر اساس تحقیقات علمی این مواد موجب بهبود سلامت قلب و عروق، جلوگیری از سرطان و تقویت حافظه می شوند. زردینه ها در کاکائو و توت های تیره رنگ مانند بلوبری به وفور یافت می شوند.
** مصرف مواد غذایی حاوی آهن
مطالعات جدید محققان دانشگاه پنسیلوانیا نشان می دهد استفاده از دانه های غنی شده با آهن منجر به بهبود حافظه و تمرکز می شود. علاوه بر دانه های غنی شده و مکمل، جگر، گوشت قرمز، بروکلی، شکلات تلخ، بادام هندی، کشمش،، قلوه ، ماهی، زرده تخم مرغ، سبزی های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری و اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبیا، میوه های خشک به خصوص برگه زرد آلو و دانه های روغنی منبع غنی آهن هستند.
** مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم
مطالعات محققان موسسه تحقیقاتی اسکریپس در آمریکا نشان می دهد کلسیم علاوه بر استحکام استخوان و دندان، در حافظه، یادگیری و توانایی شناختی نیز نقش دارد. کلسیم با تاثیر در میتوکندری (موتورخانه سلول) نقش مهمی در حافظه، یادگیری و توانایی شناختی ایفا می کند.
** مصرف روغن نارگیل
مطالعات محققان دانشگاه کپنهاگ و موسسه ملی بهداشت نشان می دهد که روغن نارگیل برای سلامت مغز مفید است و روند پیری مغز را به تعویق می اندازد.
**کمبود ویتامین E بدن را جبران کنید
مطالعات محققان دانشگاه ایالتی اورگان آمریکا نشان می دهد که کمبود ویتامین E برای مغز مضر است. اسفناج، بادام، دانه آفتابگردان، میگو، روغن زیتون، ماهی، کلم بروکلی، کدو حلوایی، بادام زمینی، شلغم، چغندر و مارچوبه، مهمترین منابع ویتامین E هستند.
به طور کلی آجیل، انواع کلم، گوجه فرنگی، ماهی و تخم مرغ و انواع توت غذای مغز هستند و باید در برنامه غذایی گنجانیده شوند.
** اجتناب از استرس مزمن
استرس سبب کوتاه شدن تلومر (انتهای رشته DNA) و پیری زودرس سلول ها و مغز می شود. به علاوه هورمون هایی که بر اثر استرس ترشح می شوند، به مغز آسیب وارد می کنند.
**سایر روش ها
براساس نتایج تحقیقات علمی، پرهیز از مصرف دخانیات و الکل، مصرف نکردن غذاهای چرب و پرکالری، کاهش زمان تماشای تلویزیون و قرار گرفتن در سکوت کامل برای چند دقیقه در روز نیز از راهکارهای موثر برای تقویت حافظه هستند.
