نقش مهم بخش غیرمنتظره‌ای از مغز در یادگیری و حافظه

ه گزارش ایسنا و به نقل از نوروساینس نیوز، دانشمندان "مؤسسه زاکرمان "(Zuckerman Institute) کلمبیا دریافته‌اند ناحیه‌ای از مغز که با پردازش اطلاعات پایه‌ای حسی مرتبط است، می‌تواند به مشخص کردن شکل پیچیده‌ای از فعالیت ذهنی منجر شود. پژوهش جدید آنها که روی موش‌ها صورت گرفته، نشان می‌دهد "قشر سوماتوسنسوری" (somatosensory)، منطقه‌ای از مغز که مسئول پردازش حس لامسه است، نقش مهمی در "سامانه پاداش مغز" دارد. یادگیری بر مبنای پاداش نوع پیچیده‌ای از یادگیری است که به مغز اجازه می‌دهد یک کار را با یک نتیجه لذت بخش ارتباط دهد.

قشر سوماتوسنسوری، بخشی از دستگاه حسی است که یک سیستم پیچیده از نورون‌های حساس را در بر می‌گیرد.

این پژوهش نشان می‌دهد که یادگیری و حافظه، به نواحی کمی از مغز محدود نمی‌شوند بلکه به مغز نفوذ می‌کنند. "رندی برونو" (Randy Bruno)، پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: مغز ما در برقراری ارتباط و اتصال میان اطلاعات گوناگون، استادانه عمل می‌کند اما محل ذخیره این اطلاعات، هنوز یک پرسش بدون پاسخ است. ما با این پژوهش جدید نه تنها شکل‌گیری ارتباطات را در دنیای واقعی مورد بررسی قرار دادیم، بلکه نشان دادیم این نوع یادگیری، در ناحیه‌ای از مغز رخ می‌دهد که تصور نمی‌کردیم چنین ظرفیتی داشته باشد.

نورون‌ها، شکل بسیار پیچیده‌ای دارند و از یاخته‌های منشعبی موسوم به "دندریت"(dendrite) تشکیل می‌شوند. دندریت‌ها می‌توانند پیام‌های صادر شده از یاخته‌های مجاور را به نورون منتقل کنند.

برونو افزود: نورون‌های قشر سوماتوسنسوری، در عمق آن قرار گرفته‌اند اما دندریت‌های آنها در بالاترین لایه قرار دارند. لایه بالایی قشر سوماتوسنسوری را شبکه پیچیده‌ای از دندریت‌ها پر می‌کنند.

پژوهشگران هنگام بررسی فعالیت این دندریت‌ها، موش‌ها را برای اجرای یک وظیفه ساده حسی آموزش دادند. موش‌ها باید با کمک تارهای سبیل خود، وجود یک ستون کوچک را در اتاقی تاریک حس می‌کردند.

برونو ادامه داد: از آنجا که این وظیفه، حس لامسه موش‌ها را درگیر می‌کند، انتظار داشتیم که دندریت‌های موجود در قشر سوماتوسنسوری، هنگام تماس ستون با سبیل موش‌ها شلیک شوند اما طی بخش دوم کار و هنگامی که کمی آب را به عنوان جایزه دریافت کردند، دندریت‌ها برای دومین بار شلیک شدند و این نتیجه‌ای بود که انتظارش را نداشتیم.

این بررسی، ارتباط مستقیم دندریت‌های حسی را با سامانه پاداش مغز نشان می‌دهد. سامانه پاداش مغز، سیستم پیام رسانی ویژه مغز است که بدن را از برطرف شدن نیازهایش آگاه می‌کند. در دهه‌های گذشته، پژوهش‌های بسیاری در مورد این سامانه انجام شده بودند اما توجه کمی به قشر سوماتوسنسوری معطوف شده بود.

برونو گفت: یافته‌های ما نشان می‌دهد که مغز، ارتباطات پیچیده مربوط به یادگیری را زودتر از حد تصور آغاز می‌کند.

این پژوهش، در مجله "Cell Reports" به چاپ رسید.

منبع: قلم چی

چگونه یک کلاس پویا و فعال داشته باشیم

چگونه یه کلاس پویا و فعال ریاضی داشته باشیم

در فضای آموزشی قرن 21 مقوله های سرعت،دقت،مهارت و اطلاعات و فناوری های نوین مطرح است . در این مقاله به بررسی روش های فعال کردن کلاس ریاضی پرداخته شده است که عمدتا تجربه های شخصی نگارنده می باشد و به طور منظم و کنترل شده در کلاس های نگارنده اجرا شده اند و نتایج آن به وسیله ی ارزشیابی های به عمل آمده مورد تایید قرار گرفته است . همچنین برخی از ویژگی های معلمان فعال نیز مورد بررسی قرار گرفته است .

1- مقدمه

بیشتر دانش آموزان درس ریاضی را به عنوان یکی از سخت ترین درس هایشان می شناسند (که در واقع نیز چنین است ) همچنین نا خود آگاه معلم ریاضی را معلمی بد اخلاق و خشک و خشن می دانند . با توجه به این شرایط اگر معلم ریاضی نیز بخواهد مانند روش های تدریس سنتی در اداره کلاس خشک و خشن برخورد کند و امکان فعالیت و آزادی را از دانش آموزان بگیرد ، دانش آموزان در یادگیری درس ناتوان خواهند بود . شاید در ظاهر درس را فرا گیرند ولی این یادگیری عمقی نخواهد داشت و در آینده مشکل ساز خواهد شد .

با توجه به این عوامل برای موفقیت در امر یاد دهی - یاد گیری معلم باید کلاسی فعال و فرح بخش و متنوع برای دانش آموزان ایجاد کند که در این صورت دانش آموزان در کلاس احساس خستگی نخواهند کرد و با علاقه وانگیزه در فرایند یاددهی–یادگیری شرکت می کنند و ذهنیتی که نسبت به درس و معلم ریاضی دارند تا حدودی تعدیل می شود. شاید بتوان گفت معلم ریاضی بیشتر از سایر معلمان باید به ویژگی های فردی دانش آموزان توجه داشته باشد ، فعالیت هایی متناسب با شرایط جسمی ، محیطی و علمی دانش آموزان طراحی کند ، در برخی از کلاس ها شاید نیاز باشد برای گروهی از دانش آموزان یک موضوع درسی و برای گروهی دیگر موضوع دیگری تدریس شود که بستگی به پایه ی علمی دانش آموزان دارد .

معلم قبل از شروع درس باید با دانش آموزان ارتباط عاطفی و دوستانه برقرار کند که به عنوان یک پیشنهاد می توان روی مهارت های ایجاد ارتباط عاطفی و دوستانه بین معلم و دانش آموز نیز تحقیق کاملی انجام داد که در این مقاله مجال پرداختن به آن نیست .

2- چگونه یک کلاس فعال داشته باشیم ؟

روزگاری که معلم به عنوان گوینده و دانای کلاس و دانش آموز فقط به عنوان شنونده در کلاس حاضر می شد سپری شده است ، زمانی دانش آموز را به عنوان یک لیوان خالی در نظر می گرفتند که باید به وسیله ی معلم و کتاب های درسی پر شود ولی اکنون اشتباه بودن این تفکر به اثبات رسیده است . اکنون دانش آموز را باید آتشی افروخته بدانیم که معلم آن را شعله ورتر می کند . در ادامه روش ها و راه کارهایی برای فعال کردن کلاس ریاضی و بهبود جریان یاددهی – یادگیری ارایه می شود .

2-1 : روش های نوین تدریس

آشنایی با روش های نوین تدریس و اجرای آن ها در کلاس درس لازمه ی کار معلم قرن 21 است . معلم باید به موضوعات هر درس و اهداف آن تسلط کامل داشته باشد . روش های فعال تدریس را به خوبی بشناسد و معایب و مزایای هر یک را بداند و با انتخاب یک یا چند روش فعال ، متناسب با موضوع درس و منطبق با اهداف آن در فعال کردن کلاس درس بکوشد. معلمین تدریس خصوصی

2-2 : استفاده از وسایل کمک آموزشی

با بهره گیری از وسایل کمک آموزشی آماده یا دست سازه های معلم و دانش آموزان می توان کلاس را فعال تر برگزار کرد . به عنوان مثال با تهیه ی اشکال هندسی مورد نیاز در بحث حجم دانش آموزان مفاهیم درس حجم را به صورت عینی تر و ملموس تر درک خواهند کرد .

2-3 : استفاده از تکنولوژی های آموزشی

تکنولوژی های آموزشی از قبیل کامپیوتر و ... می توانند علاقه ی دانش آموزان را به درس ریاضی افزایش دهند . در استفاده از کامپیوتر مسلما معلم باید با برخی از نرم افزار های آموزشی ریاضی آشنایی داشته باشد . به عنوان نمونه باری تهیه ی اسلاید و استفاده از آن در کلاس درس باید با پاورپوینت آشنا باشد . در اینجا لازم است اشاره ای شود به نرم افزار جئو جبرا شود این نرم افزار کاربرد وسیعی در آموزش ریاضی و خصوصا در هندسه دارد . نرم افزار جئو جبرا و آموزش آن در سایت جناب آقای افشین منش موجود می باشد . استفاده از کامپیوتر و نرم افزار های ریاضی علاوه بر آن که علاقه و انگیزه ی دانش آموزان را نسبت به ریاضی افزایش می دهد باعث تسریع و عمیق امر یاد دهی – یاد گیری می شود.

2-4 : استفاده از سرگرمی های ریاضی

متنوع کردن کلاس درس با طراحی معماها و سرگرمی ها و بازی های ریاضی مرتبط با موضوعات درسی می تواند در فعال کردن کلاس ریاضی نقش به سزایی داشته باشد . استفاده از معماها و سرگرمی های ریاضی می تواند صرفا برای درگیر کردن دانش آموزان با مسئله و تقویت قدرت تفکر در آن ها باشد و آن ها را با مراحل و روند تفکر و حل مسئله آشنا کند .

2-5 : تهیه ی بروشور ، روزنامه دیواری و پژوهش های دانش آموزی

فعالیت دانش آموزان در زمینه ی تهیه ی بروشور های ریاضی ، روزنامه دیواری ، مجلات ریاضی در سطح مدرسه و پژوهش در مورد موضوعات ریاضی و ... می تواند کلاس درسی را از حالت خشک و بی روح سنتی خارج کرده و دانش آموزان را با موضوعات درسی در گیر کند . برای تهیه ی موارد مذکور به دلیل وقت گیر بودن بهتر است قسمتی از کار در مدرسه و بقیه در خارج از مدرسه انجام شود .

2-6 : طراحی و برگزاری مسابقات ریاضی در خارج از کلاس

برگزاری مسابقات ریاضی هفتگی در مدرسه جهت درگیر کردن ذهن آن ها با ریاضی و فرایند حل مسئله و تقویت تفکر در آن ها کاری بسیار مفید می باشد . این کار می تواند به صورت مطرح کردن یک یا چند سوال ( معما ) و نصب آن در تابلو اعلانات مدرسه یا در صورت وجود در برد ریاضی مدرسه و تعیین جایزه به تفکیک پایه باشد .

2-7 : معرفی دانش آموزان موفق در پایان هر ماه

معرفی دانش آموزان موفق و دانش آموزانی که در حال پیشرفت هستند به صورت ماهیانه باعٍث ایجاد رقابت در بین آن ها می شود . در این مورد می توان از بسته های تشویقی خاصی متناسب با علائق دانش آموزان برای دانش آموزانی که معرفی می شوند در نظر گرفت ، مثلا برگزاری اردوهای تفریحی ، ورزشی و ... در سطح منطقه و یا این که بر گزاری مسابقات ورزشی بین معرفی شدگان و ... - برای مشاهده لیست مدرسین ریاضی کلیک کنید: تدریس خصوصی ریاضی

2-8 : استفاده از کارت های تشویقی

برای از بین بردن اضطراب نمره در بین دانش آموزان می توان از کارت های تشویقی استفاده کرد که باعث رقابت بین آن ها نیز می شود . در این مورد به دانش آموزان ضعیفی که در حال پیشرفت هستند باید بیشتر بها داده شود . به عنوان مثال می توان دو نوع کارت عالی و ممتاز تهیه کرد . که به ازای هر 5 کارت عالی که دانش آموز از معلم کسب می کند یک کارت ممتاز از مدیر دریافت می کند و به ازای هر 5 کارت ممتاز جایزه ای متناسب با علائق او به وی اهدا می شود .

2-9 : گروه بندی کردن دانش آموزان

استفاده از گروه بندی می تواند به شیوه های مختلفی انجام شود و به عواملی نیز بستگی دارد . در گروه بندی ، دانش آموزان آزادی عمل بیشتری دارند ، فعالیت گروهی و تیمی را یاد می گیرند ، احترام به همدیگر را یاد می گیرند ، هر دانش آموز مطالبی را از بقیه ی اعضای گروه یاد می گیرد و ...

گرو ه بندی مزیت های زیادی دارد . برخی عواملی که به نحوه ی گروه بندی دانش آموزان تاثیر می گذارند عبارتند از :

- سطح علمی دانش آموزان

- تعداد دانش آموزان

- اندازه ی کلاس

- موضوع درس

- امکانات آموزشی و ...

2-10 : آشنایی معلم با آموزش مجازی و شبکه ی اینترنت و وبلاگ نویسی :

معلم قرن 21 باید با اینترنت و آموزش های مجازی و ... آشنایی کافی داشته باشد و دانش آموزان را با این موضوعات آشنا کند . هر چند بسیاری از دانش آموزان همگام با پیشرفت تکنولوژی پیش میروند و شاید بسیاری از آن ها اطلاعاتی بیشتر از معلمانشان دارند . در این مورد استفاده از موبایل دانش آموزان بسیار مفید خواهد بود به این صورت که معلم می تواند با موبایل دانش آموزان به اینترنت متصل شود و اطلاعاتی را راجع به موضوع درس از یکی از سایت های ریاضی دریافت کرده و در کلاس مطرح کند . که این کار فرهنگ استفاده از موبایل را نیز در بین دانش آموزان تغییر خواهد داد .

2- 11: مجلات رشد ریاضی ( رشد برهان ) :

آشنا کردن دانش آموزان با مجلات رشد ریاضی و استفاده از آن ها در کلاس درس جهت تقویت و تعمیق بنیه ی علمی دانش آموزان و همچنین جهت سرگرمی دانش آموزان که در این مورد می توان فعالیت های زیادی انجام داد . به عنوان نمونه می توان به وسیله ی کمیسیون یاددهی – یادگیری هر منطقه در جهت آشنایی بیشتر معلمان و دانش آموزان با مجلات رشد ، فعالیت هایی را انجام داد مثلا می توان با طراحی سوالاتی از مجلات مختلف رشد و برگزاری مسابقاتی بین معلمان و همچنین بین دانش آموزان انگیزه ی مطالعه ی این مجلات را افزایش داد . انجام این مسابقات بین دانش آموزان می تواند توسط مدیر مدرسه نیز انجام شود .

3- چگونه یک معلم فعال ، پر انرژی و تاثیر گذار باشیم ؟

- به روز نگه داشتن خود از طریق مطالعه ی کتب مرتبط و نشریات تخصصی و بررسی سایت های مرتبط و به روز

- مطالعه و بررسی عملکرد آموزش و پرورش سایر کشورها

- شرکت در کارگاه های ریاضی و کلاس های ضمن خدمت

- انجام تحقیقاتی در زمینه ی اقدام پژوهی

- تبادل نظر با سایر معلمان و داشتن ارتباط قوی و موثر با دانش آموزان

4- نتیجه گیری

معلم قرن 21 باید ویژگی های زیر را داشته باشد .

- خلاق باشد و در کلاس محیطی برای بروز خلاقیت ایجاد کند .

- در کلاس درس محیط پرسش گری ایجاد کند .

- از شکست واهمه نداشته باشد .

- خطر پذیر باشد .

- بتواند پیش نیاز های دانش آموزان را تشخیص دهد و قدرت تغییر پیش فرض ها را داشته باشد .

- قادر به درمان ناتوانایی های یاد گیری دانش آموزان باشد .

- تفاوت های فردی و همچنین مهارت های فردی آن ها را درک کند .

- بتواند به نحو موثر و مفید با دانش آموزانش ارتباط برقرار کند .

- در تدریس فعال مهارت داشته باشد .

- از وسایل کمک آموزشی استفاده ی درست و به جا کند .

- با نشاط و شاداب باشد .

- ظاهری آراسته ، همراه با سعه ی صدر و تعهد در کار داشته باشد .

منبع: قلم چی

تاثیر یک چارچوب خاص برنامه‌ریزی درسی بر تسهیل یادگیری ریاضی

ه گزارش ایسنا، دکتر زهرا گویا، عضو هیئت علمی دانشکده ریاضی شهید بهشتی و مسعود بهرامی بی دکلمه، دانشجوی دکتری آموزش ریاضی دانشگاه شهید بهشتی در پژوهشی به تبیین یک چارچوب نظری برای کمک به تدوین و اجرای برنامه درسی ریاضی دوره متوسطه پرداختند. اساس کار این پژوهش در نظر گرفتن مولفه‌هایی از پیشینه پژوهشی یک چارچوب نظری موسوم به DNR ( دوگانی، نیازهای فکورانه و استدلال‌های پی‌درپی) که از سوی گرشان هرل تدوین شده است. بر اساس چارچوب DNR فعالیت‌هایی برای بخش‌های بسیاری از محتوای درسی ریاضی دوره‌های متوسطه اول و دوم در ایران طراحی و در محیط واقعی کلاس‌های درس ریاضی توسط نویسنده دوم تدریس شد.

در مرحله نهایی، فعالیت‌های متناسب با موضوع مختصات و نمایش خطوط در دستگاه مختصات دکارتی تدوین و در یک مدرسه عادی پسرانه پایه نهم یکی از شهرستان‌های استان تهران اجرا شده است. نتایج این پژوهش نشان داد محتوای درس ریاضی طراحی شده بر مبنای چارچوب DNR و شیوه عرضه آن می‌تواند یادگیری مطالب ریاضی را برای دانش آموزان تسهیل کند، به تعمیق مطالب یاد گرفته شده بینجامد و بعضی از خلاءهای آموزشی برنامه درسی موجود را برطرف کند.

در این میان دو رویکرد شناختی و رفتاری در فرآیند تدریس شاخص‌ترند. رویکرد شناختی بر این باور است که یادگیرندگان نقشی اساسی در شکل‌دهی به دانش خود دارند و رویکرد رفتاری یادگیری در قالب تغییر رفتار بیرونی تبیین می‌شود و ذهن یادگیرندگان همچون لوحی سفید تلقی می‌شود که می‌توان نقوش دلخواه را بر آن رسم کرد.

در دو تحول اساسی در زمینه تدوین برنامه درسی ملی ایران نیز نمودهایی از در نظر گرفتن ملاحظات مربوط به دیدگاه‌های شناختی قابل مشاهده است.(سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش ۱۳۹۰ و برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ۱۳۹۱). چارچوب DNR بر پایه دیدگاه شناختی است. دیدگاه شناختی بر مشارکت فعالانه یادگیرندگان در ساخت و تولید دانش خودشان تکیه فراوان دارند.

چارچوب DNR بر سه مفهوم اصل دوگانی، نیازهای فکورانه و استدلال‌های پی‌درپی استوار است. اصل دوگانی یعنی آنچه در چشم‌انداز یک حوزه علمی قرار دارد، متأثر از دستاوردها و باورهای رایج آن حوزه است و دستاوردهای جدید به تغییر مداوم نادانسته‌ها یا باورها در نتیجه چشم‌انداز فراروی آن حوزه منجر می‌شود. به تعبیر دیگر، میان دستاوردهای قبلی و دستاوردهای بالقوه یک حوزه بده بستان یا به تعبیر هرل نوعی دوگانگی وجود دارد و روند غنای آن حوزه حاصل چرخه‌ای از تأثیرات متقابل این دو است.

دومین مولفه‌ای که این چارچوب برنامه‌ریزی درسی بر آن استوار است نیازهای فکورانه است. در دیدگاه شناختی، یادگیری نتیجه تلاشی است که برای بازیابی تعادل قبلی یا ایجاد تعادل جدید از مسیر گسترش دانسته‌های قبلی و جرح و تعدیل آن‌ها صورت پذیرد. به هم خوردن تعادل میان دانسته‌های فعلی و موقعیت‌هایی که در آن‌ها قرار داریم به بروز احساس نیاز به بازیابی مجدد این تعادل در یادگیرنده یا ایجاد تعادل جدید می‌انجامد که هرل آن را نیازهای فکورانه نامیده است. منظور هرل از نیازهای فکورانه این است که یادگیرندگان برای آن‌چه می‌خواهند احساس نیاز کنند.

نیاز فکورانه احساسی درونی است برای دانش آموزان که در مواجه شدن با مسائلی برایشان پیش می‌آید که به خوبی آن‌ها را فهمیده باشند و به اهمیت حل آن‌ها پی برده باشند.

اصل استدلال‌های پی‌درپی کمک می‌کند تا دانش آموزان راه‌های فهمیدن را تبدیل به راه‌های فکر کردن کنند و از این طریق بهره‌مندی از دانش خود را افزایش دهند.

شرکت‌کنندگان در این مطالعه ۷۸ دانش‌آموز کلاس نهم یک مدرسه دولتی از شهرستان‌های استان تهران بودند. داده‌ها در سه هفته متوالی و در هر هفته در دو جلسه آموزشی ۶۰ دقیقه‌ای گردآوری شدند که به طور رسمی به درس ریاضی اختصاص داده شده است.

برای جمع‌آوری داده‌ها، در ابتدای هر جلسه کاربرگ‌هایی در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گرفت که حاوی توضیحات و فعالیت‌های طراحی شده مبتنی بر چارچوب DNR بود. پس از ارائه توضیحات، معرفی هدف پژوهش و گفت‌وگوی معلم پژوهشگر و دانش‌آموزان در مورد موضوع درس از دانش‌آموزان خواسته شد که فعالیت‌ها و تمرین‌های کاربرگرا انجام دهند و نتیجه کارهایشان را در برگه بنویسند.

یکی از هدف‌های آموزش نمایش جبری نقاط در قالب مختصات در دوره متوسطه اول، فراهم آوردن زمینه مطالعه و بررسی ویژگی اشکال هندسی است. هم‌چنین یکی از ساده‌ترین اشکال هندسی خط راست است. با عنایت به اینکه شرکت کنندگان در این مطالعه با تعبیر هندسی خط راست و ویژگی‌هایی مانند متقاطع بودن و موازی بودن خطوط در پایه‌های قبل آشنایی پیدا کرده بودند، این دانسته مفروض گرفته شد. در ادامه دانش قبلی، هدف از طراحی این فعالیت، فراهم آوردن زمینه توصیف خطوط با استفاده از شیوه نمایش جبری نقاط بود.

این فعالیت در سه بخش طراحی شد و از دانش آموزان خواسته شد، نیمساز ناحیه اول و سوم، نیمساز ناحیه دوم و چهارم و خط گذرنده از مبدا مختصات را که شیب آن دو است، در قالب یک عبارت جبری توصیف کنند.

نسبت این فعالیت با چارچوب DNR در این است که برای اجرای این فعالیت، استعاره یا تمثیل آدرس‌دهی به کار رفته و تلاش شده تا دانش آموزان بین دانش پیشین خود و آنچه که قرار است یاد بگیرند ارتباط ایجاد کنند و هم‌چنین توجه‌شان به اهمیت و مزیت استفاده از نمادها و اشیای ریاضی (در این‌جا مختصات) جلب شود.

تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که استفاده از ایده آدرس دهی به دانش آموزان کمک کرد تا نسبت به ضرورت توافق بر سر اصطلاحات و نمادهایی برای ساده‌تر کردن این ایده اقناع شوند.

توضیحات دانش‌آموزان و عملکردشان در بخش‌های بعدی فعالیت نشان داد که آن‌ها در مواقعی که لازم می‌دیدند مجدداً به ایده آدرس‌دهی رجوع می‌کردند و از دانش و مهارتی که در زندگی روزمره کسب کرده بودند استفاده می‌کردند. در عین‌حال، نسبت به ضرورت بهبود و ارتقای ایده آدرس دهی در جریان آدرس‌دار کردن نقاط صفحه آگاه بودند.

با فراهم آوردن این فرصت دانش آموزان علاوه بر آشنایی با روش توصیف جبری خطوط از موقعیتی برخوردار شدند تا با فرآیند ابداع این روش نیز آشنا شوند. به این ترتیب از یک سو درکی عمیق‌تر از روش توصیف جبری خطوط پیدا کردند و از سوی دیگر، تجربه آنها از آشنایی با فرایندهای تولید مفاهیم و تکنیک‌های ریاضی افزایش یافت؛ یعنی تجربه مشارکت آن‌ها در تولید تساوی‌ها به مرور به روشی برای نمایش خطوط تبدیل شد که بر درکشان از معادله خط تأثیر گذاشت. این موارد با نخستین اصل از چارچوب DNR یعنی اصل دوگانی همخوانی داشت.

این فعالیت زمینه‌ای فراهم ساخت تا دانش‌آموزان در تلاش برای بیان ویژگی‌های مشترک نقاط در قالب جبری نیاز به پیدا کردن راهی عمومی‌تر را برای دسته‌بندی و تعمیم این ویژگی‌ها احساس کردند و به مرور به آن‌چه معادله خط نامیده می‌شد نزدیک‌تر شدند که در پیمودن این مسیر اصل نیازهای فکورانه بیشتر و بیشتر جلوه‌گر شد.

سرانجام اینکه تنوع در بیان تساوی‌ها نشان‌دهنده درک شخصی آن‌ها از مفهوم عمیق تساوی بود که برای نشان دادن آن‌ها علاوه‌بر نمایش هندسی نقاط روی محورهای دکارتی، از رابطه‌های جبری نیز استفاده کردند که این خود بیانگر اصل استدلال‌های پی‌درپی و حرکت از یادگیری به سمت تفکر ریاضی آنان بود.

چارچوب DNR می‌تواند در طراحی فعالیت‌های ریاضی مبتنی بر دیدگاه‌های شناختی مورد استفاده قرار گیرد. نتایج حاصل از اجرای آنکه در این پژوهش به دست آمد موید محقق شدن انتظارات اجرای چنین فعالیت‌هایی است؛ یعنی چارچوب DNR برای طراحی فعالیت‌های یادگیری ریاضی در دوره متوسطه مناسب است و می‌تواند بستری مناسب برای ایجاد ارتباط و اتصال بین دانش از پیش کسب‌شده دانش آموزان و دانشی که قرار است یاد بگیرند فراهم کند.

هم‌چنین این چارچوب می‌تواند در درک دلایل استفاده از نمادها و مفاهیم ارائه شده جدید به دانش‌آموزان کمک کند و زمینه مشارکت فعالانه آن‌ها در ساختن دانش جدید فراهم کند. از این گذشته طراحی و اجرای این فعالیت‌ها می‌تواند زمینه‌ای مناسب برای ایجاد انسجام در برنامه درسی ریاضی دوره متوسطه باشد.

به علاوه طراحی و اجرای فعالیت‌های یادگیری در قالب این چارچوب از سوی معلمان امکان‌پذیر است و آشنا شدن معلمان با آن نیاز به دوره‌های بازآموزی بلند مدت ندارد، بلکه با معرفی این چارچوب و ارائه چند فعالیت مشابه با آن‌چه در این مقاله به آن اشاره شد، تحقق‌پذیر است. در عین حال اجرای چنین فعالیت‌هایی نیازمند تجهیزات خاصی نیست. از این رو قابل استفاده در مدارس معمولی و با امکانات محدود است و این امر وجه برجسته این چارچوب است. نقطه قوت چارچوب DNR استفاده از آن برای طراحی فعالیت‌های یادگیری ریاضی، بدون تغییر ساختاری در برنامه و کتاب درسی رسمی است.

این مقاله در شماره سوم دوره ۳۴ فصلنامه علمی پژوهشی تعلیم و تربیت به چاپ رسیده است.

منبع: قلم چی

گام‌هایی در مسیر بهره‌وری بالاتر

نکته‌ی هیجان‌انگیزی که در تلاش برای کسب بهره‌وری بالاتر وجود دارد، ارتقای سطح موفقیت است. قرار گرفتن در مدار بهره‌وری، همه‌ی اجزای موفقیت (از هدف اولیه تا نتیجه‌ی نهایی) را به مرحله‌ای بالاتر از مقیاس شخصی موفقیت خواهد رساند. راهکار‌های زیر می‌تواند گام‌های کوچکی برای رسیدن به بهره‌وری بالا باشد.

تلاش برای تکمیل اهداف مهم‌تر

حتی اگر اهداف شما در بازه‌های کوتاه یا بلندمدت تنظیم نشده‌اند، همین حالا، تعدادی از آن‌ها اهمیت بیش‌تری برای شما دارند. این اهدافِ مهم به شخصیت موفقیت شما شکل داده و تعریف دقیقی از آن ارائه می‌دهد. نقطه‌ی مطلوب شما در آینده حول محور همین اهداف مهم می‌چرخد. این اهداف اهمیت بسیار مهمی در ایجاد انگیزه‌ و درنتیجه‌ بهره‌وری دارند. برنامه‌ریزی برای تکمیل این اهداف، برنامه‌ریزی‌های شما را به سمت بهره‌وری سوق می‌دهد و با تلاش برای دست‌یابی به این اهداف، موقعیت دست‌یابی به اهداف دیگر نیز فراهم می‌شود.

فقط برای بازآفرینی به عقب برگردید

پیمودن مسیر بهره‌وری در موفقیت، یک مسیر مستقیم و روبه‌جلوست که حاصل برنامه‌ریزی منظم و اجرای دقیق برنامه است. اگر عاملی مثل وسواس، شما را به تکرار چندباره‌ی یک برنامه‌ریزی ترغیب می‌کند یا جا ماندن از یک مرحله‌ی خاص از برنامه‌ریزی، انگیزه‌ی برگشت به عقب را در شما ایجاد می‌کند، باید برای متوقف کردن آن تلاش کنید. بازگشت به عقب، فقط برای ایجاد تغییرات ضروری، کارایی دارد؛ تغییراتی مثل تنظیم اهداف جدید یا اعمال تغییر در مدل برنامه‌ریزی. فراموش نکنید که استراحت‌های غیر ضروری نیز در این مسیر، مانند بازگشت به عقب هستند.

کسب اطمینان از ارزیابی صحیح عملکردها

اطمینان پیدا کردن از ارزیابی صحیح عملکرد، یک راهکار طلایی دارد: انتخاب اهداف و برنامه‌ریزی‌های  قابل اندازه‌گیری. برنامه‌ریزی قابل اندازه‌گیری یعنی برنامه‌ای که بتوان عملکرد را با نوع برنامه‌ریزی مقایسه کرد. با اختصاص بخشی از زمان هفتگی به این ارزیابی، پایه‌ی موفقیت خود را خواهید ساخت. در مرحله‌ی بعد باید برای پذیرش واقع‌بینانه‌ی نتایج ارزیابی و اعمال سریع تغییرات ضروری آماده باشید.

منبع: قلم چی

راز تأثیرگذار بودن تصمیم‌گیری

مطالعه‌ی سرگذشت افراد موفق، ما را با ویژگی تأثیرگذار این افراد آشنا می‌کند. این ویژگی به شکل حیرت‌آوری در راستای پیشبرد اهداف نهایی آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و پشتکار آن‌ها، به عنوان یک عامل مکمّل، زمینه‌ساز موفقیت‌هایی می‌شود که این افراد را در ذهن ما برجسته می‌کند. این ویژگی جادویی، قدرت تصمیم‌گیری افراد موفق است. آن‌چه در بررسی تصمیم‌گیری‌های این افراد آموزنده است، ظرافت‌های تصمیم‌گیری آن‌ها و نوع اجرای این تصمیمات است.

تأثیرگذاری تصمیم‌گیری از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ تصمیم‌گیری صحیح چه پیامدهایی دارد؟

شاید بتوان الگوی نیاز- اختراع را به عنوان الگوی دست‌یابی به تصمیمات راهبردی نام برد. هر تصمیم از نیاز به تغییر نشئت می‌گیرد که این نیازسنجی، خود، حاصل پویایی ذهن افراد در بررسی شرایط محیطی است. مدل تصمیم‌گیری بر مبنای «مشکل‌یابی، اهداف، گزینه‌ها» یکی از کارامدترین شیوه‌های تصمیم‌گیری است که با اتکا به تحلیل محیطی و موقعیتی افراد به حل چالش‌های پیشِ رو می‌پردازد.

یکی از مهم‌ترین نتایج تصمیم‌گیری صحیح، نقش تأثیرگذار آن در مدیریت زمان است. ادامه دادن فرایند بررسی عملکرد، افراد را به سمت اِعمال تغییرات مطلوب سوق می‌دهد؛ اما نکته‌ی کلیدی در این‌جا زمان دست‌یابی به این تغییرات است. قرار گرفتن در شرایط انجام یک برنامه‌ریزی، گاهی باعث کاهش میدان دید تحلیل افراد شده و مصرف شدن سرمایه مانند زمان و انرژی انجام کار دیده نمی‌شود. مهم‌ترین تأثیر تصمیم‌گیریِ به‌موقع در این شرایط، حذفِ اتلاف زمان است. متوقف کردن فرایندهایی که راندمان اجرایی پایین دارند و مشخص کردن یک مسیر منطقی جدید برای پیشبرد اهداف، دو دستاورد بزرگ تصمیم‌گیری هدفمند است.

نقطه‌ی اتکای بهره‌وری تصمیم‌گیری در افراد، نحوه‌ی اجرای این تصمیمات است. تصمیمات تأثیرگذار، بدون در اختیار داشتن پشتکار لازم برای خلق نتایجی که هدف‌گذاری شده‌اند، اثری همچون یک جرقه‌ی ذهنی گذرا خواهد داشت.

منبع: قلم چی